De Kaboutersberg in Hoogeloon is een voormalige grafheuvel, daterend uit de Romeinse tijd. Deze was gelegen in het beekdal van de Kleine Beerze. Om de lokale cultuurhistorie beleefbaar te maken, zet een werkgroep zich in om deze Kaboutersberg te reconstrueren. Nu grond en geld beschikbaar zijn, kunnen de plannen tot uitvoering gebracht worden. De ‘nieuwe' Kaboutersberg zal echter geen dienst meer doen als grafheuvel, maar als onderkomen voor vleermuizen.
In 2009 heeft Waterschap De Dommel in samenwerking met de gemeenten Eersel en Bladel, de provincie Noord-Brabant, Natuurmonumenten en het ministerie van Defensie ter hoogte van Hoogeloon de Kleine Beerze en directe omgeving opnieuw ingericht. Sindsdien meandert de beek weer door het landschap. Hierdoor is een meer natuurlijk en een evenwichtiger watersysteem ontstaan. De reconstructie van de Kaboutersberg was oorspronkelijk een onderdeel van dit beekherstelproject. Door gebrek aan beschikbare grond kon dit idee toen niet uitgevoerd worden.
"Omdat er hier zo'n mooie kans ligt om cultuurhistorie en natuur te combineren, hebben we een werkgroep opgericht die de ideeën voor de reconstructie van de Kaboutersberg verder heeft uitgewerkt", vertelt Rene Iemenschot van Waterschap De Dommel. "Naast de bijzondere legende over de Kaboutersberg, heeft onderzoek uitgewezen dat er nut en noodzaak is voor een vleermuizenverblijf op deze locatie", licht Iemenschot toe. Het waterschap is projecttrekker van deze werkgroep die bestaat uit enthousiaste medewerkers van Stichting 't Loons Heem, archeologisch bureau RAAP, SRE, Natuurmonumenten, Bosgroep Zuid en de gemeente Bladel.
Subsidies van de Provincie Noord-Brabant en de gemeente Bladel maken het mogelijk om de Kaboutersberg te reconstrueren. Op dit moment zijn de vergunningen aangevraagd en naar verwachting kan eind dit jaar gestart worden met de uitvoering. "Begin volgend jaar kunnen wandelaars, via een bestaande wandelroute, een kijkje nemen bij de Kaboutersberg", vertelt Leo Brok van stichting 't Loons Heem. "We zoeken nog naar een goede manier om belangstellenden van informatie te voorzien over de legende van de Kaboutersberg en de nieuwe bewoners".
In Hoogeloon en omgeving zijn de sagen en legenden over kabouterkoning Kyrië die de Kaboutersberg bewoonde bekend. De Kaboutersberg kreeg zijn naam omdat het een woonplaats van aardmannetjes zou zijn. De aardmannetjes hielpen de mensen, maar vertrokken uit de Kempen nadat hun koning Kyrië door een jager was doodgeschoten. Dat de Kaboutersberg echter een grafheuvel uit de Romeinse tijd moet zijn geweest, bleek uit vondsten die in 1827 werden gedaan bij het afgraven ervan. Het voormalige heuvellichaam, evenals de ondergrondse sporen daarvan, zijn geheel uit het landschap verdwenen. Het enige dat er nog aan herinnert, zijn de naamgeving en de opgravinggegevens.
© Waterschap De Dommel
