De Essche Stroom tussen landgoed Nemerlaer en het uitstroompunt in de Dommel is schoon. Een forse klus die Waterschap De Dommel negen maanden na de start, in september 2011, eind juni jongstleden heeft afgerond. Bij het opschonen van de ruim 10 kilometer lange beekbodem is er totaal 120.000 kubieke meter zand en slib gebaggerd . Het vervuilde slib is afgevoerd en het schone zand is weer terug gebracht in de bodem van de Essche Stroom. Het schone resultaat wordt op woensdag 22 augustus aanstaande officieel gevierd. Watergraaf Peter Glas opent in de ochtend samen met gedeputeerde Johan van den Hout van de provincie Noord-Brabant op symbolische wijze de Essche Stroom. In de middag mag iedereen genieten van de schone beek. Waterschap De Dommel vaart tussen 12.00 en 16.00 uur met twee boten tussen de stuw in Esch naar de Spankertstraat.
De Essche Stroom is vanaf de industriële revolutie tot eind jaren zestig verontreinigd geraakt met chroom door de textiel- en leerfabrieken in Oisterwijk en Tilburg. De verontreiniging heeft zich in het slib van de waterbodem opgehoopt en is nu verwijderd. Door het baggeren van het slib is het water nu gereinigd en kan de natuurlijke situatie zich herstellen.
Het verontreinigde slib dat op de waterbodem van de Essche Stroom lag, was door de jaren heen, op een natuurlijke wijze, afgedekt met een schone laag zand. Met een snijkopzuiger, bevestigd aan een boot, is eerst deze zandlaag afgezogen. Dit schone zand werd direct - op het water- gecentrifugeerd en weer op een andere plek teruggebracht in de beek. Er is meer dan 65.000 kubieke meter schoon zand weer teruggebracht in de Essche Stroom, onder andere gebruikt om de profielen van de beek mee te verstevigen. Nadat de schone zandlaag verwijderd was kon de verontreinigde sliblaag eruit gehaald worden. Dit slib werd verpompt naar een verwerkingsinstallatie op de werkterreinen langs de oever. Hier werd het slib ontwaterd en afgevoerd naar een erkend slibverwerker.
Er is een behoorlijke prestatie neergezet door 10 kilometer beek in één keer te saneren. Deze aanpak heeft als voordeel dat vanaf nu de projecten, zoals de herinrichting van de Essche Stroom bij Landgoed Bleijendijk en Halsche Beemden, letterlijk met een schone lei uitgevoerd kunnen worden. Daarnaast vallen uitvoeringskosten lager uit als de sanering grootschalig wordt uitgevoerd en hierdoor andere verwerkingsmethoden kunnen worden toegepast.
Er is op enkele trajecten gebaggerd met een gepantserde boot met deskundige begeleiding omdat er vermoedelijk munitie vanuit de Tweede Wereldoorlog in de beek aangetroffen kon worden. Gelukkig bleek dit niet het geval. Naast het beveiligde toezicht was er ook archeologische begeleiding op diverse trajecten. Ter hoogte van de Herlaarse brug bij Halder zijn is er zijn er circa 200 stuks botten uit prehistorie en ook scherven van aardewerk gevonden. Deze worden nu nader in kaart gebracht.
Voor dit project levert de provincie Noord-Brabant een financiële bijdrage vanuit het budget Doeluitkering Bodem.
Op woensdag 22 augustus aanstaande vieren we dat de Essche Stroom weer schoon is. De dag begint met een officiële bijeenkomst voor genodigden. Dan openen watergraaf Peter Glas en gedeputeerde Johan van den Hout van de provincie Noord-Brabant op symbolische wijze de schone Essche Stroom. Daarna kan iedereen uit de omgeving deelnemen aan de openbare festiviteiten. Tussen 12.00 uur en 16.00 uur varen er twee boten van het waterschap heen en weer tussen de stuw bij de Haarenseweg in Esch en de steiger bij de Spankertstraat.
Terwijl kinderen genieten van een Ijsje is er volop informatie te verkrijgen over de sanering en de herinrichtingsprojecten Levendig Bleijendijk en Halsche Beemden. Heemkundekring De Kleine Meierij is aanwezig meer te vertellen over de geschiedenis van deze prachtige beek.
© Waterschap De Dommel
