Het project: Meer water voor drogere perioden
Stand van zaken: Pas op de plaats
Samenwerking
Resultaat tot nu toe
Periode na eerste streekavond
Verslag streekavond mei 2009
Meer informatie?
Natte Natuurparels De Mortelen en De Pailjaart horen bij het Nationaal Landschap het Groene Woud en liggen in de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het natuurgebied, bijna 1400 hectare groot, ligt tussen Boxtel, Oirschot en Best. De oostkant wordt begrensd door de snelweg A2. Een spoorlijn scheidt De Mortelen van De Pailjaart.
De Mortelen en De Pailjaart zijn van oudsher natte gebieden. Bij de ruilverkaveling begin jaren 70 is de waterhuishouding in het gebied aangepast. Hierdoor wordt het water sneller afgevoerd uit het gebied en zijn de grondwaterstanden gedaald. Het gevolg is dat er verdroging optreedt, waardoor een deel van de kwetsbare natuur is verdwenen.
Het doel van het project is dan ook de grondwaterstand en de waterkwaliteit te verbeteren. Daarbij houden we rekening met de belangen van grondeigenaren rond het gebied. Het gaat er vooral om meer water vast te houden voor drogere perioden.
De afgelopen jaren hebben we met partners samengewerkt aan een plan om de natuur in De Mortelen en De Pailjaart te herstellen. Daarvoor is een andere grondwaterstand en betere waterkwaliteit in het gebied nodig. In maart 2011 besloten we een ‘pas op de plaats' met dit project te maken. Dat betekent dat we de uitwerking van de plannen voorlopig stilleggen.
Bezuinigingen van de overheid zijn daarvan de reden. Het Rijk stelt momenteel minder of geen geld beschikbaar voor het aankopen van gronden. Gronden die nodig zijn om natuurgebieden uit te breiden of te herstellen. Dit geldt ook voor dit project.
We verwachten voorlopig geen duidelijkheid of we voor dit project voldoende geld krijgen om gronden te kopen. Zonder deze gronden kunnen de plannen niet uitgevoerd worden. Dat betekent dat het waterschap nu ook minder mogelijkheden heeft om (landbouw)gronden te ruilen. We pakken de draad weer op als er voldoende geld beschikbaar komt.
Waterschap De Dommel werkt aan schoon, veilig en voldoende water. Voldoende water voor landbouw en natuur. De samenwerkingspartners in dit gebied zijn: Brabants Landschap, de lokale ZLTO-afdelingen, de gemeenten Oirschot, Boxtel en Best en de provincie Noord Brabant.
De afgelopen jaren hebben we samen met de partners een set van maatregelen (pdf) uitgedacht. Daarmee kunnen de gewenste grondwaterstand en waterkwaliteit gehaald worden. Belangrijk uitgangspunt daarbij is, dat die maatregelen zo min mogelijk negatief effect hebben op de omliggende (landbouw)gronden. We hebben rekening gehouden met diverse randvoorwaarden. We voerden gesprekken met individuele eigenaren. In 2009 organiseerden we een informatieavond in De Stapperij in Oirschot. Misschien was u daarbij?
In 2009 en 2010 hebben we het gebied de Mortelen en de Pailjaart zoveel mogelijk in kaart gebracht. Belangrijk onderdeel is uiteraard het watersysteem: Hoe ‘gedraagt' het water zich onder en boven de grond? Hoeveel water is er aanwezig op bepaalde momenten? We maken onder andere gebruik van hydrologische modellen en meetgegevens om daar een goed beeld van te krijgen. In 2010 lieten we een nieuw model maken, omdat het bestaande hydrologische model onvoldoende mogelijkheden bood voor dit project. We konden er niet alle mogelijke ingrepen en de invloed daarvan op het watersysteem mee berekenen. En dat is nu juist wat we wel nodig hebben om tot een goed plan te komen.
Donderdag 14 mei werd een streekbijeenkomst georganiseerd over het project Natte Natuurparel De Mortelen en De Pailjaart. De zaal van De Stapperij in Oirschot liep in korte tijd aardig vol. Een kleine honderd inwoners en grondeigenaren uit het gebied, het merendeel agrariër, bezochten de avond.
Na een welkomstwoord en een heldere uitleg over doel en werkwijze van de avond door dagelijks bstuurder Tiny Arts was het woord aan projectleider Freek Willems. Hij legde uit wat een Natte Natuurparel is en hoe we als waterschap zo'n project aanpakken. Het doel is samen met de streek en de samenwerkingspartners tot een inrichtingsplan te komen. Deze avond was daarvoor de eerste stap. Opvallend was een reactie uit de zaal op de boodschap dat er echt nog geen plan gereed ligt voor dit project. Dat konden sommigen maar moeilijk geloven.
Presentatie van projectleider Freek Willems.pdf (pdf, pdf, 1312 Kb)
Erik van Ingen van Brabants Landschap ging vervolgens dieper in op de natuur en het beheer daarvan in De Mortelen en De Pailjaart. Brabants Landschap bezit al veel grond in het gebied en is een belangrijke partner in het project.
Presentatie Brabants Landschap.pdf (pdf, pdf, 2667 Kb)
Na de pauze vertelde Sjoerd van Eijk van adviesbureau Oranjewoud welke doelen nagestreefd worden en welke (technische) mogelijkheden er in de gereedschapskist zitten om deze doelen te bereiken. Pas later in het proces is er meer bekend over de maatregelen en de effecten daarvan.
Presentatie adviesbureau Oranjewoud.pdf (pdf, pdf, 468 Kb)
Tiny Arts leidde de vragenronden - waarvan volop gebruik gemaakt werd - in goede banen. Veel vragen gingen over monitoren door middel van peilbuizen, drainagemogelijkheden en het (economisch) belang van agrariërs. Duidelijk kwam naar voren dat onder de aanwezigen veel gebiedskennis aanwezig is.
Na afloop van het programma werd nog druk nagepraat, soms naar aanleiding van diverse kaarten die waren opgehangen. De aanwezige grondverwervers waren direct aanspreekbaar voor geïnteresseerde grondeigenaren.
Heeft u nog vragen of opmerkingen, dan kunt u contact opnemen met projectleider Freek Willems van Waterschap De Dommel.Tel: (0411) 618 209
E-mail: fwillems@dommel.nl
Geactualiseerd april 2011
© Waterschap De Dommel
