Direct ten zuiden van Geldrop biedt het dal van de Kleine Dommel goede mogelijkheden voor waterberging. Vooral het gebied tussen Kasteel Heeze en de Rietbeemden is geschikt om eens per 10-25 jaar tijdelijk voor enkele dagen te laten overstromen. In overleg met direct betrokkenen wil Waterschap De Dommel een integraal inrichtingsplan opstellen. Dit plan komt tot stand in een zogeheten gebiedsproces, waarbij naast waterberging ook thema’s als beekherstel, natuurherstel, recreatie en cultuurhistorie aan bod komen. Het gebiedsproces loopt tot eind 2011, daarna start de voorbereiding van de uitvoering.
Laatste nieuws
Voor het realiseren van de waterbergingsgebieden wordt een milieueffectrapportage doorlopen op zowel planniveau als op besluitniveau. De milieueffectrapporten worden te zijner tijd bij de projectplannen en bestemmingsplanwijzigingen ter inzage gelegd. Ter voorbereiding op het milieueffectonderzoek geeft het waterschap aan in de Notities Reikwijdte en Detailniveau op welke milieueffecten de voorgenomen maatregelen worden beoordeeld. U vindt deze Notitie van de Kleine Dommel in de rechterkolom bij de downloads. De Notitie ligt vanaf 23 januari 2012 tot en met 5 maart 2012 ter inzage (lees hierover meer in het Waterschapsblad (pdf) ).
Wethouder Van Bree (gemeente Heeze-Leende) overhandigt prijs aan Luc Maree
‘Waterschaap' wint fotowedstrijd in kasteel Heeze
Zondag 6 november vond in Kasteel Heeze de prijsuitreiking plaats van de fotowedstrijd van Waterschap De Dommel. De 9-jarige Luc Maree uit Geldrop won met zijn foto ‘Waterschaapje' de eerste prijs. Luc bleek ook dichttalent te hebben. Bij de volwassenen viel Astrid Huis met een mooie zwart-wit foto - genomen bij Kasteel Heeze - in de prijzen. De foto's zijn gemaakt in waterbergingsgebied bij Geldrop en Heeze.
'Waterschaap' van Luc Maree (9jr) met gedicht
Als ik langs de Dommel fiets
die bij het Dommeldal
vraag ik mij af hoe fijn
het leven van een schaap zou zijn
Elke dag weer niet naar school
en we eten niet meer vieze kool
Drinken van het Dommelwater
en nooit denken over later
Je kunt uitslapen van acht tot negen
en nooit last van koude regen
Want als ik langs de Dommel fiets
die bij het Dommeldal
Vraag ik me af hoe fijn
het leven van een schaap zal zijn.
Foto van Astrid Huis winnaar in categorie volwassenen
Waterberging Kleine Dommel de grootste van 7 in regio
In waterbergingsgebied Kleine Dommel zal 1 tot 1,5 miljoen kubieke meter water worden ‘geparkeerd' bij hoogwatercalamiteiten. Daarmee is de Kleine Dommel het grootste gebied van in totaal zeven in de regio Eindhoven. "Het gebied ligt in een soort bak, waar veel water in kan. Er is niet al te veel bebouwing'', aldus Lex Huijbers, dagelijks bestuurder van het waterschap. Zo wordt wateroverlast in Geldrop en Eindhoven voorkomen. Zeker wanneer in de toekomst meer extreme regenbuien in de winter vallen.
Aanwezigen in de kasteelzaal over hun visie en betrokkenheid bij het waterbergingsproject:
Watergraaf Peter Glas: "We staan als waterschap voor ‘droge voeten' en schoon water, daar zijn we zelfs ooit voor opgericht. We blijven investeren in gronden die aangekocht moeten worden voor projecten als deze. Ook al weten we niet zeker of we dat geld ooit terugkrijgen van de provincie, wat oorspronkelijk de bedoeling was. In Den Haag zegt men dat het geld op is."
Het waterbergingsgebied Kleine Dommel ligt voor een belangrijk deel in natuurgebied. De aanwezige beheerder van Brabants Landschap geeft aan dat bij het volzetten van een waterbergingsgebied ook de poelen onderstromen. "We willen geen vis in de poelen, dus daar moeten we samen nog oplossingen voor bedenken". Glastuinbouwer Heesakkers, heeft weer andere zorgen. Zijn kassen liggen dicht aan de oever van de Kleine Dommel. "De natuur is eigenlijk steeds dichterbij mijn bedrijf gekomen''. In het project wordt met elkaar gezocht naar een oplossing voor dit probleem. De wethouders Van Bree en Vissers van resp. gemeente Heeze-Leende en Geldrop-Mierlo zijn duidelijk buren: "We werken mee om op grondgebied van Heeze wateroverlast voor Geldrop op te lossen."
Project Waterberging Kleine Dommel
Het traject van de Kleine Dommel tussen de snelweg A67 en De Rul (Mierlose Dijk) is in beeld als waterbergingsgebied. Bij extreme regenval kan dat gebied onder water worden gezet, zo is door Waterschap De Dommel in samenwerking met overheden en organisaties voorbereid. Daardoor wordt voorkomen dat lage, langs de Dommel gelegen gebieden in Eindhoven en Geldrop, blank komen te staan.
Het waterschap combineert de werkzaamheden in het kader van ‘Waterberging De Kleine Dommel' met verbetering van de natuur, herstel van beken en landschapsontwikkeling. De maatregelen zullen het gebied mooier maken. De werkzaamheden worden ontwikkeld en voorbereid samen met andere overheden en organisaties, zoals Brabants Landschap, DLG, IVN, Rijkswaterstaat, Staatsbosbeheer en ZLTO. "De waterberging wordt door ons ingezet als motor van al die plannen en werkzaamheden", aldus watergraaf Peter Glas van De Dommel. "Het totaalpakket is er op gericht wonen, werken, recreatie en natuurbehoud in het gebied te optimaliseren."
Wedstrijd
Om de aandacht op het project en op het gebied te vestigen, bedacht het waterschap een fotowedstrijd. Amateurfotografen werden uitgenodigd om de schoonheid van het gebied vast te leggen. Enkele honderden mensen stemden de afgelopen weken op hun favoriete foto.
Natuurlijke overstroming bij Kasteel Heeze (luchtfoto)
Projectgebied
Kasteel Heeze
Het projectgebied ligt aan de zuidkant van Geldrop en oostelijk van Heeze. Het beslaat een deel van het beekdal van de Kleine Dommel. Deze beek ontstaat door het samenstromen van de Groote Aa en Sterkselse Aa ter hoogte van Kasteel Heeze. Al zo’n 800 jaar vormt het kasteel een belangrijk onderdeel van het landschap, waarbij de omliggende gronden kansen bieden voor waterberging.
De Rietbeemden
Meer stroomafwaarts richting Geldrop liggen de Rietbeemden. Deze voedselrijke graslanden in het beekdal waren vanaf de middeleeuwen lange tijd in gebruik als kleinschalige kavels met bijbehorende houtwallen die jaarlijks overstromen. De diepe ligging maakt dit gebied zeer geschikt voor waterberging. Sinds de jaren ’60 worden de beemden doorsneden door de huidige Rijksweg A67. In die tijd is ook de beekbodem uitgegraven en is de kronkelende beek steeds meer rechtgetrokken. Tegenwoordig is dit deel van het beekdal aangemerkt als Natte Natuurparel ‘Kleine Dommel’ (bijna 400 hectare). Een deel van de Rietbeemden valt ook onder het Europese natuurnetwerk: Natura 2000-gebied Strabrechtse Heide.
De huidige verkaveling is nog steeds kleinschalig. Circa de helft van het gebied is in particulier bezit en veelal hobbymatig in gebruik als (extensief) weiland en akker. Naast de natuurpercelen van terreinbeheerders heeft het gebied nog een agrarische functie.
Deelkaart Kasteel Heeze en Rietbeemden
Doelstelling
Het belangrijkste doel van het waterbergingsproject Kleine Dommel, tussen Kasteel Heeze en Rietbeemden, is het realiseren van een waterbergingsgebied met een capaciteit van minimaal 1.000.000 m3. Met een oppervlak van circa 100 tot 150 hectare is deze capaciteit nodig om tijdens extreem natte omstandigheden wateroverlast te helpen voorkomen bij lagergelegen woningen in Geldrop en Eindhoven. Tevens bekijkt het waterschap of er bovenop de benodigde 1.000.000 m3 nog een hoeveelheid extra water is te bergen. Andere doelen zijn behoud en ontwikkeling van kwetsbare natuur en het realiseren van beekherstel over een lengte van enkele kilometers. In het gebiedsproces komen naast de waterdoelen ook recreatie en cultuurhistorie aan bod.
Waarom hier waterberging?
In het dal van Natte Natuurparel de Kleine Dommel is tijdens natte winterperioden van oudsher sprake van overstroming van lager gelegen percelen langs de beek. Dit is een natuurlijke situatie, waar iedereen aan gewend is. Tussen de hoger gelegen dekzandruggen vormt het dal een natuurlijke 'badkuipvormige' laagte. Juist binnen dit beekdal met de status van natuurgebied is voldoende ruimte om eens in de 10 à 25 jaar extra water te kunnen parkeren. En dat zonder grote problemen voor andere vormen van ruimtegebruik in de omgeving. Daarnaast maakt de ligging nabij Geldrop dat de waterberging met redelijke precisie is in te zetten op het moment dat stedelijke wateroverlast dreigt.
Natuurlijke overstromingsituatie Rietbeemden (luchtfoto)
Beschermde flora en fauna
Water speelt een grote rol bij het voorkomen en het voortbestaan van bepaalde bomen, planten en dieren in een gebied. Belangrijk is natuurlijk dat de beschermde soorten die nu in het gebied leven, behouden blijven. Om de beschermde soorten in het plangebied vast te stellen, is in 2010 een
flora- en fauna-inventarisatie (pdf) uitgevoerd. Dit gebeurde bij de Kleine Dommel en in andere gebieden: Dommeldal, Urkhovense Zegge, Run en Keersop. Er is gekeken naar beschermde soorten als: vleermuizen, kleine zoogdieren, broedvogels, reptielen, amfibieën en vissen.
Samenwerking
Gebiedspartners waarmee Waterschap De Dommel in dit project samenwerkt zijn gemeente Geldrop-Mierlo, gemeente Heeze-Leende, Staatsbosbeheer, Brabants Landschap, Rijkswaterstaat, ZTLO, DLG, en natuurorganisaties zoals IVN.
Planning werkzaamheden
- september 2010 – 2011 gebiedsproces: via verkennen van belangen en oplossingsrichtingen naar een projectplan (voorheen inrichtingsplan)
- 2012 voorbereiding uitvoering
- 2012 start uitvoering
Meer informatie?
Heeft u nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de projectleider, Marcel Clewits, tel: 06-18193381 of via e-mail mclewits@dommel.nl.
Bijgewerkt: 15 februari 2012
Notitie Reikwijdte en Detailniveau Kleine Dommel.pdf (4944 Kb)
