In Brabant is nu – eind april - al sprake is van uitzonderlijke droogte na 6 weken geen of nauwelijks regen. Waterschap De Dommel ziet zich hierdoor genoodzaakt om boeren in het deelgebied Boven-Dommel tijdelijk (tot en met 9 mei) toe te staan om grasland te beregenen. Normaal mag dat daar niet in deze periode. Deze regeling geldt ook voor sportvelden in dat gebied, waar de droogte het grootst is. Het waterschap vindt dat ze als betrouwbare overheid niet anders kan dan zich houden aan in het verleden gemaakte afspraken over beregening bij extreme droogte. Echter, nu 2020 het derde jaar op rij een droog jaar lijkt te worden en het grondwater in Brabant bovendien al langer onder druk staat, wil het bestuur van Waterschap De Dommel op korte termijn met partners bespreken welke herziening van het grondwater- en beregeningsbeleid mogelijk is. Watergraaf Erik de Ridder doet een beroep op hen om samen toekomstbestendige afspraken te maken.

Watergraaf Erik de Ridder: “Het voelt tegenstrijdig om juist bij droogte en bij dalende grondwaterstanden, nu tijdelijk meer graslandberegening toe te staan. Deze droogte plaatst ons voor dilemma’s. Maar als betrouwbare overheid kunnen we niet anders dan ons houden aan de in het verleden gemaakte afspraken over beregening en het voorkomen van blijvende schade aan grasland en sportvelden. Maar het onderstreept voor ons de noodzaak dat de gemaakte afspraken en het opgestelde grondwater- en beregeningsbeleid zo snel mogelijk moeten worden herzien. We moeten goed kijken naar hoe we beter water kunnen vasthouden in ons gebied en dat beter kunnen benutten. Wij geloven dat we deze complexe opgave niet als waterschap alleen kunnen oplossen, en doen een dringend beroep op onze gebiedspartners om deze afspraken snel te herzien en toekomstbestendig te maken. Onze inzet is voor volgend voorjaar nieuwe afspraken te hebben. In de tussentijd stimuleren we ook het zoeken naar alternatieven voor beregening. Ons Brabants grondwater heeft dat nodig.”

Brabantbreed beregeningsbeleid

Bij aanhoudende droogte zoals we nu meemaken, hebben de waterschappen Aa en Maas, Brabantse Delta en De Dommel de mogelijkheid om tijdelijk toe te staan dat grasland en sportvelden met grondwater worden beregend. Deze uitzonderingsregel in het beregeningsbeleid geldt in extreem droge perioden om het gras als ruwvoer voor koeien veilig te stellen en blijvende schade aan sportvelden te voorkomen. De 5%-regeling was bij aanvang bedoeld voor uitzonderlijke, weinig voorkomende situaties, gemiddeld eens per 20 jaar. Nu we voor het derde jaar op rij een droog voorjaar kennen, ziet het bestuur van Waterschap De Dommel zich genoodzaakt om alleen in het deelgebied Boven-Dommel tijdelijk beregening van grasland en sportvelden toe te staan. De ontheffing geldt 10 dagen lang, tot en met 9 mei.

Watertransitie

De Ridder: “Na een nat 2016 en de droge jaren 2018 en 2019 is het onontkoombaar: we moeten op een wezenlijk andere manier omgaan met droogte, het beschikbare water in ons gebied en het grondwatersysteem, en de gemaakte afspraken en beleid hiervoor herzien. Dit is wat wij noemen de Watertransitie.”

Regentekort en laag grondwater

Het is prachtig weer, maar dit voorjaar start zorgwekkend droog. En met nauwelijks regen in het vooruitzicht zakken de grondwaterstanden snel in het Dommelgebied. Ook sloten en beken worden nu niet door regen aangevuld. Waterschap De Dommel berichtte afgelopen maanden al dat er op sommige plekken – vooral op de hoge zandgronden - nog jaren éxtra regen nodig is om het grondwater aan te vullen. Zo groot is het watertekort onder de grond. Eén natte maand februari was daarvoor niet genoeg, al regende het toen flink.

Het waterschap, boeren en terreinbeherende organisaties, hebben samen veel ingezet om het regenwater meer vast te houden in het gebied. Maar met het uitblijven van regen en de hoge temperaturen en de verdamping, is en blijft het Dommelgebied droog.