Onderzoek naar blauwalgproblematiek met behulp van micro-organismen

22 januari 2015 De vijver aan de Jan van Galenstraat in Vught heeft jaarlijks last van blauwalgen. Daarom doet het waterschap samen met de gemeente Vught een onderzoek om de jaarlijkse blauwalgenbloei tegen te gaan. Dit doen we met behulp van micro-organismen. Hieronder leest u daar meer over, maar ook hoe u zelf een bijdrage kunt leveren aan het oplossen van het blauwalgprobleem.

Blauwalgen

Blauwalgen kunnen bij warm weer in water ontstaan. Ze komen voornamelijk voor in zoet, stilstaand water. Wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor de blauwalgen, kunnen deze drijvend aan het wateroppervlak een laag vormen die op olie lijkt. Wanneer de omstandigheden minder optimaal zijn vormen de blauwalgen geen laag maar zweven deze als losse deeltjes in het water. Blauwalgen kunnen stoffen produceren, die schadelijk zijn voor mens en dier. Deze stoffen komen dan via de mond of ogen het lichaam binnen. Van blootstelling via de huid is geen sprake, wel moet er met wondjes opgelet worden bij water met blauwalgen. Er zijn verschillende symptomen van blauwalgbesmetting zoals misselijkheid, hoofdpijn, huiduitslag, braken, diarree, koorts, oorpijn en oogirritaties.

Oorzaak van de jaarlijkse terugkeer

Blauwalgen zijn van drie factoren afhankelijk om te kunnen groeien en vermenigvuldigen; licht, voedingsstoffen en warmte. Omdat deze drie factoren in de zomermaanden ruim voldoende aanwezig zijn in de Jan van Galenvijver, blijven de blauwalgen ieder jaar terugkeren. De gemeente Vught heeft al diverse pogingen gedaan om de waterkwaliteit in de vijver te verbeteren. Zo is er in het jaar 2000 een zogeheten helofytenfilter aangelegd (waterzuivering d.m.v. waterplanten) en is de vijver al diverse keren uitgebaggerd. Desalniettemin blijven de blauwalgen terugkomen. Dit komt omdat grote hoeveelheden voedingsstoffen in het water terecht komen. De grootste bron van voedingstoffen is de hondenpoep die rondom de vijver verspreid ligt. Verder wordt er brood en andere etensresten in het water gegooid om de eenden te voeren. Het idee is uiteraard goed, maar het brood dat niet opgegeten wordt zakt naar de bodem en vormt hier een sliblaag. Ook visvoer wat door vissers in het water wordt gegooid blijft vaak op de bodem achter. Dit alles zorgt voor een oververzadiging aan voedingsstoffen in het water en op de bodem. Door de overmaat aan voedingstoffen in het water, waar vooral (blauw)algen van profiteren, raakt het watersysteem verstoord. Hierdoor verdwijnen de overige waterplanten en raakt de vijver uit zijn natuurlijke balans.

Het onderzoek

De theorie achter het onderzoek met micro-organismen is om de vijver weer in een natuurlijke balans te brengen waardoor deze weer gezond en helder wordt. Als het onderzoek slaagt zullen de blauwalgen wegblijven, of zullen deze in lagere aantallen voorkomen dan in de voorgaande jaren. Dit wordt gedaan met de hulp van zogeheten Effectieve Micro-organismen. Dit is een samenstelling van schimmels en bacteriën die allemaal een positieve werking hebben binnen een watersysteem. Als deze positieve schimmels en bacteriën eenmaal in de vijver gevestigd zijn zullen de overige waterplanten makkelijker en sneller gaan groeien waardoor de blauwalgen een kleinere kans hebben om te gaan overheersen binnen de vijver. Afhankelijk van de resultaten van het onderzoek wordt bekeken welke vervolgacties nodig/mogelijk zijn.

Nieuw plan

De eerste stap namen we in januari 2015 toen er 'dango’s' (kleiballen) in het water zijn gegooid. Daarna voegden we wekelijks micro-organismen toe aan het water. Ook legden we een uitlaatstrook aan om de belasting van hondenpoep te beperken. Helaas was dit niet effectief genoeg om de blauwalgen tegen te gaan. Samen met de gemeente Vught en visvereniging Altijd Beet hebben we een nieuw plan opgesteld. Met de juiste plantensoorten, de juiste hoeveelheid vis en voldoende beheer is de kans groter dat de vijver weer in een natuurlijke balans komt. Inmiddels hebben we de vijver afgevist. Binnenkort planten we de vijver aan.

Wat kunt u zelf doen?

Ook u kunt meehelpen om de vijver weer gezond te maken:

  • gebruik het grasveld rondom de vijver niet als uitlaatzone voor honden. Er is hiervoor een aparte uitlaatzone aangelegd
  • voer de eenden niet
  • gebruik geen of beperkt lokvoer en boilies wanneer u gaat vissen
  • zet zelf geen vissen uit

 Bijgewerkt op: 10 augustus 2016