Run

De Run stroomt vanaf de gemeente Eersel en Bergeijk om bij Veldhoven in de Dommel uit te komen. Het doel is de ooit rechtgetrokken beek weer natuurlijker en stuwen vispasseerbaar te maken. Langs de Run, ter hoogte van natuurgebied Grootgoor, wordt een gestuurd waterbergingsgebied gerealiseerd. Ook de verdroging in natuurgebied Grootgoor wordt aangepakt. De plannen zijn nog in voorbereiding.
beekje de Run

Aanpak

Eind 2014 heeft het bestuur van het waterschap, na een heroverweging van waterbergingsgebieden, besloten dat waterberging bij de Run meehelpt aan een duurzaam en robuust watersysteem. In 2016 zijn we samen met de verschillende partners in het gebied begonnen om het schetsontwerp voor de gebiedsimpuls N69 vorm te geven. Dit resulteerde in het najaar 2016 uit in een visie voor het beekdal van de Run. Uit dit schetsontwerp zijn verschillende onderdelen in concrete projecten gegoten. Een daarvan is het beekherstel en het waterbergingsgebied bij het Grootgoor wat op 27 februari 2018 vastgesteld is door het dagelijks bestuur van Waterschap De Dommel.

Het projectplan ligt vanaf 5 maart gedurende 6 weken ter inzage. We verwachten dat in het najaar van 2018 de eerste ´schop in de grond´ gaat om de gestuurde waterberging en de natuurlijke beek aan te leggen ter hoogte van het Grootgoor. Daarnaast wordt er ook een vispassage aangelegd ter hoogte van de stuw bij de Kempense plassen. Dit plan zal medio 2018 vastgesteld worden. In de tussentijd gaan we de uitvoering voorbereiden, uitvoeringscontracten opstellen, vergunningen aanvragen etc.  Ook starten we met het verder kijken voor plannen vanaf het Grootgoor richting de Dommel. We kijken dan samen met de belanghebbende agrariërs welke gronden die in het beekdal liggen zouden kunnen worden uitgeruild of aangekocht voor ontwikkeling van het Natuur Netwerk Brabant en beekherstel. Het waterschap is daarbij trekker van een gebiedsproces waarin toegewerkt wordt naar een integraal plan, waar alle belangen een goede plek hebben gekregen. In 2019 willen we een projectplan hebben ontwikkeld dat ook richting uitvoering kan.

Locatie

De Run ontspringt bij Weebosch vlakbij de Belgische grens en stroomt zo'n 20 km verder bij Veldhoven in de Dommel. Vanaf 1900 werd de Run rechtgetrokken en verruimd en verdwenen veel oorspronkelijke meanders. In het beekdal vestigden zich veel agrarische bedrijven. Het landschap is vrij open, waarbij natuurgebied Grootgoor als een groen eiland is omsloten door landbouw. In het Grootgoor loopt een zijtak van de Run, de Pinkgieter.
De eerste werkzaamheden zullen plaatsvinden ter hoogte van het Grootgoor. De locatie van het waterbergingsgebied ligt globaal tussen de Turfweg en Veldhovensedijk.

 

Resultaat projectplan waterberging en beekherstel de Run

•    Natte natuurparel Grootgoor wordt deels hersteld. Planten en dieren in een natte natuurparel zijn afhankelijk van voldoende en schoon (grond)water. Het is nodig om het water langer in het gebied te houden, zodat onder andere kwelwater langer in het gebied vast kan worden gehouden. Kwelwater is voor veel bijzondere planten erg belangrijk.
•    Over ca. 2  km ter hoogte van het Grootgoor vindt beekherstel van de Run plaats. Dat betekent in hoofdzaak een ander doorstroomprofiel, waarin meer variatie is in stroomsnelheden en structuren. Er worden daarom meanders gegraven en laagtes waarin moerassige vegetatie kan ontstaan.
•    De Run wordt op dit traject vispasseerbaar gemaakt door het weghalen van stuwen.
•    Langs de Run wordt een gestuurd waterbergingsgebied aangelegd. In een waterbergingsgebied kan, in situaties van extreme regenval in de winterperiode, tijdelijk overtollig water worden opgevangen. Daarmee worden overstromingen in de stad Eindhoven voorkomen. Alleen in extreme situaties (eens per 10-25 jaar) zal het waterschap zo'n overstromingsgebied inzetten.
•    Ook met andere doelen die in het gebied spelen, zoals recreatie, landschap en cultuurhistorie houden we zoveel mogelijk rekening

Resultaten projectplan vispassage Kempense plassen

•    Aanleg van een vispassage (vertical slot). Hierdoor  wordt het weer mogelijk dat vissen vanuit de Dommel naar de Run kunnen migreren tot aan de Volmolenweg. In de toekomst zal de gehele Run vispasseerbaar worden.

Pinkgieter door natuurgebied Grootgoor

Planning

Eind 2018 wordt er gestart met de aanleg van de gestuurde waterberging en het beekherstel bij het Grootgoor. Ook zal er in 2018 gestart worden met het ontwikkelingen van het projectplan voor het benedenstroomse beekherstelproject. Vanaf begin 2018 worden belanghebbenden weer betrokken in de ontwerpfase van dit traject. In het voorjaar van 2019 willen we het projectplan laten vaststellen door het bestuur van het waterschap. Eind 2019 verwachten we het beekherstelproject bij het Grootgoor te kunnen uitvoeren.

Samenwerking

Belangrijke samenwerkingspartners zijn de gemeenten Bergeijk, Eersel en Veldhoven, Staatsbosbeheer en IVN Veldhoven-Eersel. Daarnaast is samenwerking gezocht met de ZLTO-afdelingen Bergeijk en Eersel-Veldhoven en individuele agrariërs. Ook in het kader van de gebiedsimpuls N69 werkt het waterschap nauw samen met alle belanghebbende partijen.

Meer informatie?

Heeft u nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de projectleider Philip Schellens, via e-mail pschellens@dommel.nl of telefoon (0411) 618 412.

Grenscorridor N69