Natte Natuurparel De Brand

22 mei 2017 De plannen om de waterhuishouding in natuurgebied De Brand aan te passen ter bevordering van nattere natuur kennen al een looptijd van bijna 20 jaar. De afgelopen jaren is er vanuit het rijk geld beschikbaar gesteld om de plannen nu echt tot uitvoering te brengen.
Natuurgebied De Brand
Graafwerkzaamheden
Persbijeenkomst
Damwand voor nieuwe stuw in omlegging
Effect van opstuwen water door bouwput nieuwe stuw
Damwand voor nieuwe stuw in omlegging
Brug in aanbouw
Brug in aanbouw
Stuw in aanbouw
Nieuwe stuw
Grondwerk langs de beek

Aanpak

Fase 1 (2016-2017)
In hoofdlijn bestaat het plan uit het wijzigen van de afvoer van de Zandleij. De Zandleij gaat alleen nog lokaal water afvoeren en wordt hiervoor op enkele plaatsen versmald. In het midden van De Brand wordt de Zandleij afgedamd met leem-dammen. Al het water dat nu door de Zandleij en Zandkantse Leij stroomt, gaat na uitvoering van de maatregelen nog alleen door de Zandkantse Leij stromen. Om de doorstroming van de Zandkantse Leij optimaal te maken, worden er op diverse plaatsen duikers vervangen door bruggen en worden er nieuwe automatische stuwen gebouwd die het waterpeil kunnen regelen. Op de plek waar de Zandleij nu overgaat in de Zandkantse Leij en Zandleij wordt de Zandleij afgedamd en gaat al het water 'linksaf' de Zandkantse Leij door.

Fase 2 (2019- 2020)
Het met leem-dammen afgesloten tracé gaat in de 2e fase helemaal dicht zodat het ondiepe grondwater beter tot zijn recht komt voor de natuurontwikkeling in De Brand.

Resultaat

De Brand maakt deel uit van het Natuurnetwerk Brabant (NNB) en is daarnaast onderdeel van het grotere Natura2000 gebied (Loonse en Drunense duinen en Leemkuilen). Het Natuurnetwerk Brabant is bedoeld om de natuurgebieden te vergroten en landelijk met elkaar te verbinden. Soorten krijgen meer overlevingskans als ze zich kunnen verplaatsen van het ene naar het andere natuurgebied. Bovendien zijn grotere aaneengesloten natuurgebieden beter bestand tegen negatieve (milieu)invloeden van buitenaf. In het Natura2000 beheerplan zijn de maatregelen uit het projectplan voor De Brand opgenomen. Op deze manier worden de aangewezen natuurambities, zoals zeldzaam blauwgrasland uit het beheerplan voor Natura2000 in stand gehouden en verder ontwikkeld. Tot slot is De Brand een zogenaamde Natte Natuurparel. Dit zijn de belangrijkste, meest waardevolle, natte natuurgebieden in Brabant, waarvan sommige (zoals De Brand) verdroogd of te voedselrijk zijn geworden door fosfaten en stikstof. Om de gewenste natuur te behouden, dan wel terug te laten keren moet het gebied meer en langer water vasthouden en de waterkwaliteit worden verbeterd.

Alle maatregelen die we in het gebied gaan nemen zijn ook maatregelen die in de zogenaamde Programma Aanpak Stikstof, of kortweg PAS, zijn opgenomen. In de PAS zijn alle Natura 2000-gebieden opgenomen waarbinnen ten minste één stikstofgevoelig habitattype voorkomt dat te maken heeft met overbelasting door stikstof. In dit programma werken overheden, natuurorganisaties en ondernemers samen aan ruimte voor economische ontwikkelingen, sterkere natuur en minder stikstof. Meer informatie over de PAS vindt u op de volgende webpagina.

Locatie

Natuurgebied De Brand ligt in Udenhout en grenst aan de noordzijde aan de Loonse en Drunense duinen. Er lopen een aantal watergangen door het gebied waarvan de Zandleij en Zandkantse Leij nu worden aangepakt.

Planning

Het projectplan voor de uitvoering van maatregelen in en rond De Brand en aan de Zandkantse Leij is in het voorjaar van 2016 definitief geworden. In augustus 2016 is de aanbesteding voor de werkzaamheden gedaan. De eerste graafwerkzaamheden zijn in december 2016 gestart. In maart 2017 is het graafwerk van fase 1 nagenoeg afgerond. Ook is in maart 2017 gestart met de aanleg van de stuwen en eind maart met de bouw van de bruggen. De bouw van deze stuwen en bruggen waren half mei 2017 klaar. De laatste werkzaamheden als het aanleggen van een deel van de kade, 2 bootinlaatplaatsen en het deels dempen van de Zandleij volgen stapsgewijs vanaf eind mei tot en met de zomer.
Er zijn drie aannemers aan het werk in het gebied:

  • Aannemersbedrijf Van der Zanden heeft de opdracht om het grondwerk in de Brand uit te voeren. Onder andere het graven van de nieuwe omlegging van de Zandkantse Leij, het aanpassen van de Zandleij en het verlagen van het maaiveld in het centrum van het natuurgebied.
  • Aannemer van Boekel, contactpersoon Herman Mensink, heeft de opdracht om drie nieuwe automatische stuwen te bouwen en drie overblijvende stuwen te verwijderen.
  • Aannemer Waco gaat op vier plekken nieuwe bruggen bouwen zodat het gebied na uitvoering van de werkzaamheden goed toegankelijk blijft voor mensen en voor onderhoudsmachines van onder andere Brabants Landschap.  

Samenwerking

Belangrijke samenwerkingspartners zijn de gemeente Tilburg, Provincie Noord-Brabant en Brabants Landschap. Daarnaast is samenwerking gezocht met de ZLTO-afdeling Hart van Brabant, individuele agrariërs en andere belanghebbende partijen.

Subsidie

Het project Natte Natuurparel De Brand wordt mede mogelijk gemaakt door financiële steun van de provincie Noord-Brabant. 

Persmoment

Op vrijdag 27 januari 2017 organiseerden we voor de pers een officieel startmoment. Watergraaf Peter Glas, directeur Brabants Landschap Jan Baan en projectleider Philip Schellens komen aan het woord tijdens een mooi item gemaakt door Omroep Tilburg.

 

Aanmelden digitale nieuwsbrief

Wilt u geïnformeerd worden over het project, dan kunt u zich aanmelden voor de digitale nieuwsbrief door een email te sturen naar communicatie@dommel.nl.

Nieuwsbrief 1 Natte Natuurparel De Brand 31 januari 2017

Nieuwsbrief 2 Natte Natuurparel De Brand 21 maart 2017

Nieuwsbrief 3 Natte Natuurparel De Brand 18 mei 2017

Meer informatie

Heeft u nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de projectleider Philip Schellens, via email pschellens@dommel.nl of telefoon (0411) 618 412.