In samenwerking met de partners in dit gebied werkt Waterschap De Dommel aan de voorbereiding van de uitvoering van het project Natte Natuurparels De Utrecht. Een groot gedeelte van dit gebied is ook onderdeel van het Natura2000-gebied ‘Kempenland-West’. Het doel van het project is Europees beschermde natuurwaarden te behouden en te versterken. Uitvoering van de maatregelen is belangrijk om te voorkomen dat de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van de regio op slot komt te staan. De deadline voor het realiseren van de projecten in N2000-gebied is 1 juli 2021.

Gebied

Het projectgebied van Natte Natuurparel De Utrecht is een omvangrijk gebied met verschillende deelgebieden:

  • Landgoed De Utrecht (gedeelte van het landgoed)
    Landgoed De Utrecht ligt ten zuiden van Esbeek aan weerszijden van de weg Tilburg-Reusel (N269). Het landgoed is vanaf 1899 ontstaan door ontginning van de heidevelden door de toenmalige Levensverzekering Maatschappij De Utrecht. De maatschappij ging later op in Amev en is nu onderdeel van ASR. Het 2500 hectare grote landgoed bestaat uit 1600 hectare bos, 200 hectare natuurterrein en 600 hectare landbouwgrond. Daarnaast heeft 100 hectare een woon- en recreatiefunctie met verhuurde en in erfpacht uitgegeven woningen, waarvan enkele rijksmonument zijn. Het landgoed heeft ook een belangrijke recreatieve functie. Jaarlijks komen duizenden wandelaars, golfers, fietsers en ruiters naar het gebied.
  • De Reusel
    De beek de Reusel stroomt via Landgoed Wellenseind en vervolgens door Landgoed De Utrecht richting Diessen. Het bovenstroomse deel van de Reusel richting de dorpskernen van Lage Mierde en Reusel is in de jaren ’60 van de vorige eeuw rechtgetrokken. Op Landgoed Wellenseind en Landgoed De Utrecht heeft de beek echter nog een natuurlijk meanderend verloop. De beek stroomt er door en langs naald- en loofbossen. Hier zijn o.a. ook de Elzenbroekbossen gelegen die een grote (potentiële) natuurwaarde hebben. In hoogwaterperioden staan grote delen van het bos direct liggend aan de Reusel onder water.
  • Raamsloop
    De Raamsloop ontspringt tussen Reusel en Bladel bij de Hamelendijk en stroomt via Reusel, Hulsel en Lage Mierde richting Landgoed De Utrecht. Op Landgoed Wellenseind komen de Raamsloop en de Reusel samen. Het traject wat in het projectgebied valt is het deel van de Raamsloop tussen de Neterselsedijk in Lage Mierde tot aan de samenkomst met de Reusel op Landgoed Wellenseind. Een deel van de Raamsloop zal ik het kader van dit project in de oude beekloop gelegd worden. 
  • Mispeleindse en Neterselse Heide
    De Mispeleindse en Neterselse Heide is een heidegebied met droge en vochtige heide dat vroeger deel uitmaakte van de uitgestrekte Kempische Heide. Hierin liggen onder andere de bekende grote vennen De Flaes en Het Goor maar ook vele kleine vennetjes. Een deel van de heide ligt op Landgoed De Utrecht. Een ander deel is in beheer bij Brabants Landschap.
  • Hoogeindse Beek
    De Hoogeindsche Beek vindt zijn oorsprong net over de grens in Belgie en is genormaliseerd en gestuwd en ligt in een vrij vlak beekdal. Een deel van de beek stroomt door het ven De Broekeling. De beek vormt de scheiding tussen intensieve landbouw en natuur en mondt nabij Esbeek uit in het Spruitenstroompje (zijbeek van de Reusel).

Bekijk het gebied vanuit de lucht (dronebeelden april 2016)

Locatie

Het projectgebied beslaat al bovengenoemde gebieden. Hieronder vindt u het complete gebied in een kaart.

Interactief informatieplatform

Speciaal voor dit project is een interactief informatieplatform ingericht. Op deze website staan onder meer afkortingen uitgelegd die in dit project vaak terugkomen, zoals MER, NRD, PIP en PPWW. In de kaartviewer is openbare geografische informatie verzameld van de projectgebied  Reusel-De Mierden en De Utrecht. Het platform wordt regelmatig aangevuld met nieuwe kaarten. 

Aanpak

Al in 2008 is het waterschap, samen met organisaties in het gebied aan de slag gegaan met het project Natte Natuurparels De Utrecht. We bespraken mogelijke maatregelen en scenario’s om de verdroging in het gebied aan te pakken. Vanaf eind 2010 hebben we met het project vanwege rijksbezuinigingen (Ecologische Hoofdstructuur) een pas op de plaats moeten maken.

Vanaf 2015 is besloten om het project in het kader van de PAS (Programmatische Aanpak Stikstof) weer op te pakken omdat een groot gedeelte van het projectgebied van De Utrecht in Natura 2000-gebied is gelegen. De essentie van deze aanpak is om dit waardevolle natuurgebied minder gevoelig te maken voor de te hoge stikstofbelasting die op dit gebied neer komt. Een belangrijk onderdeel van deze aanpak is de grondwaterhuishouding van het gebied te verbeteren of te herstellen. Inmiddels hebben we een goed uitgebalanceerd oppervlaktewatermodel en grondwatermodel waarmee we de huidige situatie goed kunnen beoordelen en wat als basis dient voor de alternatieven en scenario’s die we hebben doorgerekend.

In samenwerking met de belangrijkste gebiedspartijen, vertegenwoordigd in de externe projectgroep, en ondersteund door adviesbureau Royal Haskoning DHV (RHDHV), is het afgelopen jaar toegewerkt naar een effectief maatregelenpakket. Dit maatregelenpakket wordt opgenomen in het voorkeursalternatief dat vervolgens verder in detail wordt uitgewerkt in een ProjectPlan WaterWet (PPWW). De inbreng van belanghebbenden verloopt via keukentafelgesprekken, werksessies, de externe projectgroep en informatieavonden.

Resultaat

De doelstellingen voor het project Natte Natuurparels De Utrecht zijn veelzijdig:
De hoofddoelstelling van het project Natte Natuurparels De Utrecht is de instandhouding van de natuurwaarden binnen dit N2000-gebied. Een natte natuurparel (NNP) is een belangrijk nat natuurgebied met bijzondere natuur die afhankelijk is van voldoende grondwater en een goede waterkwaliteit. De meeste gebieden hebben nu last van verdroging. Het herstel van een goede waterhuishouding door méér en langer water vast te houden, is een belangrijke voorwaarde om de gewenste natuur te behouden of terug te laten keren.

Ook worden binnen dit project:

  • belangrijke doelstellingen voor de Kader Richtlijn Water (KRW) gerealiseerd (b.v. beekherstel Reusel en Raamsloop)
  • waar mogelijk invulling gegeven aan de inrichting van het NatuurNetwerk Brabant (NNB) en
  • in het kader van ‘Leven De Dommel’ de recreatieve toegankelijkheid verbeterd, het landschap versterkt en is er aandacht voor de cultuurhistorie van het gebied.

Doel

Het doel van dit project is de verdroging tegen te gaan en de waterkwaliteit waar mogelijk te verbeteren. Op die manier wordt ca. 797 ha natuur hersteld (324 ha De Utrecht en 473 ha Mispeleindse en Neterselse Heide). Bomen en planten hebben elk een eigen waterbehoefte. Enkele voorbeelden van de gewenste begroeiing in het gebied: natte heide, berken-eikenbos, gagelstruweel, ven en vochtig schraalland/heide. Daarnaast wordt een deel van de Hoogeindsche Beek ingericht als ecologische verbindingszone (EVZ) met hermeandering waar mogelijk.

Herstel van de Raamsloop tussen de Neterselse dijk en Landgoed Wellenseind en deze zodanig in te richten dat voldaan wordt aan de doelstelling KRW, N2000/PAS, Natte Natuurparel en EHS en de realisatie van het NNB.

Dit is een integraal project waarbij aandacht wordt gegeven aan beekherstel, verbetering waterkwaliteit, water vasthouden in het gebied, GGOR (Gewenste Grond- en Oppervlaktewater Regime), natuurontwikkeling, ecologische verbinding en landschap. Daarnaast willen de samenwerkingspartners de agrarische structuur verbeteren, kansen voor toerisme/recreatie ontwikkelen en de cultuurhistorie in het gebied behouden en beleefbaar maken.

Planning

Momenteel zitten we in de fase van de Milieu Effect Rapportage (MER) en wordt toegewerkt naar een ontwerp ProjectPlan Waterwet (PPWW). De MER-procedure start met het maken van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Daarin wordt de vraag beantwoord voor welke alternatieven we de milieueffecten gaan onderzoeken en hoe gedetailleerd we dat willen doen. De NRD is in juli 2019 vastgesteld.

De planning is het PPWW medio januari 2020 vast te stellen waarna dit ter inzage gaat. Vaststelling van het PPWW wordt verwacht rond de zomer van 2020. In het najaar 2020 willen wij het project aanbesteden. Wij streven naar uitvoering in het voorjaar van 2021.

Samenwerking

Met het project Natte Natuurparels De Utrecht willen de samenwerkingspartners Waterschap De Dommel, Brabants Landschap, ASR, Landgoed Wellenseind, ZLTO, Provincie Noord-Brabant en de gemeenten Bladel, Hilvarenbeek, Oirschot en Reusel de Mierden hun gezamenlijke ambities voor dit gebied waarmaken. Dit is een integraal project waarbij niet alleen aandacht wordt gegeven aan natuur- en waterdoelstellingen, maar ook aan landschap, cultuurontwikkeling / archeologie, recreatie en aan verbetering van de agrarische structuur en verbetering van de waterhuishouding voor de landbouw.

Meer informatie

Heeft u nog vragen, dan kunt u contact opnemen met omgevingsmanager Mario Graat, via e-mail of telefoon 06 – 18 30 32 46.

Zie ook

Nieuwsbrief Reusel De Mierden - De Utrecht - juli 2019

Nieuwsbrief Reusel De Mierden - De Utrecht - april 2019


Nieuwsbrief Groene Ruimte

Heeft u gevonden wat u zocht?