Het maaien van sloten en beken zorgt ervoor dat het water goed weg kan, wat overlast kan voorkomen. In droge periodes is voldoende begroeiing echter juist belangrijk om zoveel mogelijk water vast te houden. Bovendien is de begroeiing van ecologisch belang. Regiobeheerder Jasper Kremers en gebiedsbeheerder Maré Meijs leggen uit hoe ze de maaiplanning op deze, soms tegenstrijdige, belangen afstemmen. “We werken met een flexibele planning, om snel in te kunnen spelen op de actuele lokale situatie.”

mare en jasper
Maré Meijs en Jasper Kremers

“Het is een uitdaging om de balans te vinden tussen water afvoeren en vasthouden”, vertelt Jasper Kremers. “Het water moet natuurlijk weg kunnen uit de sloten en beken. Dan helpt het als de watergang vaak en goed gemaaid wordt. Maar om water vast te houden in droge periodes is voldoende begroeiing juist belangrijk. Dat is ook voor de natuur van belang: het is een natuurlijke overgang tussen het land- en het waterleven. Dieren kunnen dan bijvoorbeeld makkelijker het water in en uit.”

De maaiplanning

Als regiobeheerder maakt Kremers de maaiplanning voor zijn regio, waarbij hij rekening houdt met de informatie die hij doorkrijgt van de gebiedsbeheerders. Maré Meijs is een van hen. Ze kent haar gebied op haar duimpje en is het eerste aanspreekpunt voor vragen van burgers, boeren en terreinbeheerders. Daarnaast controleert ze het uitgevoerde maaiwerk en levert input aan de regiobeheerder voor de maaiplanning. “Als boeren vragen hebben over het maaien, of willen weten wanneer het maaien gepland staat, kunnen ze bij mij terecht.”

“Planning is niet in beton gegoten”

Waterschap De Dommel heeft ruim 30.000 kilometer watergang in beheer. Om al die kilometers goed te onderhouden, is een goede planning heel belangrijk. Die planning is echter alles behalve statisch. Het waterschap maait de watergangen die grenzen aan agrarisch land meerdere keren per jaar met smalspoortrekkers, kranen met een maaikorf of met de maaiboot. De manier van maaien hangt af van de breedte van de watergang en of er een onderhoudspad aanwezig is. Ook het maaitijdstip en de frequentie zijn afhankelijk van meerdere factoren, zoals hoe breed de sloot is en hoeveel water hij kan afvoeren. Het is allemaal vastgelegd in een planning die elk jaar wordt geactualiseerd. “De planning is niet in beton gegoten”, vertelt Kremers. “We moeten soms erg flexibel zijn om rekening te houden met actuele omstandigheden. In de afgelopen periode van droogte zijn sommige watergangen bewust later gemaaid om water vast te houden.”

Begroeiing houdt water vast

Het later maaien vanwege de droogte is een voorbeeld van flexibel maaien om in te spelen op de behoefte aan water bij onder andere agrarisch ondernemers in het gebied. “Het water dat je in een droge periode nog in een sloot hebt, wil je daar natuurlijk het liefst houden”, schetst Meijs. “Maaien zorgt er in dit geval voor dat het water tot afstroming komt en het peil daalt; wat je dus niet wilt. Door het maaien uit te stellen konden we er in de afgelopen maanden voor zorgen dat er nog zo lang mogelijk water beschikbaar bleef voor de gewassen.” Omgekeerd geldt ook dat bij veel regen, zoals in juni 2016, het juist zaak is de sloten en beken wel zo snel mogelijk te maaien. “Anders kunnen ze de hoeveelheid afstromend water niet aan.” In het gebied van Waterschap De Dommel is er een aantal watergangen dat, naar aanleiding van de overlast in 2016, nu nog vaker gemaaid wordt.

Maaien: een puzzel

Het waterschap is er voor zowel het boeren- als het natuurbelang en maakt continu afwegingen om beide belangen in balans te brengen. Zo kan het gebeuren dat het waterschap meerdere keren terugkomt om een watergang te maaien. “Als we een sloot bijvoorbeeld in drie keer maaien, laten we steeds wat begroeiing staan aan één slootkant. Zo houden vogels, insecten en andere dieren een schuilplek in het gras.” Het bepalen van het maaitijdstip en de manier van maaien is een puzzel waarbij al dit soort zaken meespelen. Meijs: “Ik kan, samen met de regiobeheerder, op elke plek in mijn gebied uitleggen waarom we juist op dat moment en op die manier maaien. Dat hebben we vastgesteld met informatie van belanghebbenden en natuurlijk onze eigen informatie. Het is altijd een integrale afweging.”

> De maaiplanning voor jouw gebied inzien? Bij vragen over de planning kun je contact opnemen met je gebiedsbeheerder via ons Klant Contact Centrum: (0411) 618 618 of info@dommel.nl

Heeft u gevonden wat u zocht?