Op een gezonde bodem groeien gewassen beter en wordt water beter vastgehouden en afgevoerd. Dat gaat verder dan je eigen bedrijf. Juist als je samen met je buren met de bodem aan de slag gaat kun je echt een verschil maken. Frits van Mierlo en Marion en Peter Verest, buren en agrarisch ondernemers, doen mede daarom mee aan een project om de bodem van percelen in de Peelrijt te verbeteren. Aan de keukentafel van de familie Verest in Someren praten ze over het belang van samenwerken aan een betere bodemstructuur van hun percelen.

Als melkveehouder Frits van Mierlo aanschuift bij collega-veehouders en akkerbouwers Marion en Peter Verest, komt al gauw de wateroverlast uit 2016 ter sprake. Het contrast met de droogte van afgelopen jaar is groot. “Het wordt zo wel heel duidelijk hoe belangrijk het is om er alles aan te doen om water goed vast te houden of juist snel af te voeren”, merkt Marion op. “Maar dat is nog niet zo simpel. We hopen dat we met het project voor bodemverbetering toch wat stappen kunnen zetten, het liefst met meerdere ondernemers uit de regio.”

Bodem laat weinig door

Het project is een initiatief van Onweerstaanbaar Someren, een samenwerking van onder andere ZLTO, gemeente Someren en de waterschappen Dommel en Aa en Maas. Afgelopen voorjaar bezocht Marco Arts van adviesbureau Aequator de deelnemende bedrijven voor het eerst, soms samen met een bodemkundige. “We zijn met de grondboor het veld ingegaan voor een eerste analyse”, vertelt Frits. “De eerste 50 centimeter bleek heel dicht en fijn zand met op een diepte van 40-60 cm een laag met zeer fijn zand. Die kan haast geen water doorlaten.” “Bij ons precies hetzelfde verhaal” vult Marion aan. ”Behalve dat er ook nog een leemlaag zit. We liepen er altijd al tegenaan dat de bodem zo weinig doorliet. Nu weten we dus waarom.”

Van elkaar afhankelijk

Juist in dit gebied, met een zeer dichte bodemlaag, is het belangrijk om samen alles te doen om de sponswerking van de bodem te verbeteren en te zorgen voor minder verdichting, denken de ondernemers. “Je bent van elkaar afhankelijk”, stelt Frits. “Als ik een stuw openzet omdat ik water kwijt moet, zadel ik er een ander mee op. Zo werkt het eigenlijk ook met de bodem.” “Je hebt toch in eerste instantie zelf voordeel van een betere bodemstructuur”, reageert Marion. “Maar je hebt wel gelijk. Als op een naastgelegen perceel alle structuur uit de bodem wordt gehaald, kan de waterhuishouding op ons perceel nooit optimaal zijn. Op percelen die voor 1 jaar verpacht worden, is de bodem vaak niet het belangrijkste aandachtspunt.”

Animo valt tegen

Toch merken de ondernemers dat het lastig is om als regio samen met bodemverbetering aan de slag te gaan. “De animo is niet groot”, vindt Peter. “Het is ook niet iets waar je in één of twee jaar grote stappen mee zet. Dat maakt het lastig, zeker met de vergrijzing en stoppende ondernemers hier in de buurt. Er is ook veel te weinig ruimte binnen de wetgeving om extra organische stof op de grond te brengen. En uiteindelijk ben je afhankelijk van moeder natuur.” “Maar juist daarom moeten we hier nu wel echt iets mee”, stelt Marion. “De afgelopen jaren hebben we zoveel extremen gezien. Als er acuut iets speelt, hoor je de meesten wel. Maar je moet er juist het hele jaar door mee aan de slag.”

Bodemscans en groenbemester-proef

“Het is een kwestie van lange adem”, besluit Frits. “Het verhogen van het organische stofgehalte is niet iets wat je even in een paar jaar doet. Het is al heel moeilijk om het op peil te houden. Ik weet nu dat drainage bij ons niet het antwoord is, maar een pasklare oplossing is er niet. Binnenkort ga ik weer met Marco om tafel en waarschijnlijk gaan we ook bodemscans doen, om heel plaatsspecifiek inzicht in de bodem te krijgen. Ik hoop dat we daardoor een weg vinden om binnen de beperkte ruimte van de mestwetgeving de bodem toch wat extra’s te geven waar dat echt nodig is.” Op een perceel van de familie Verest loopt een driejarige proef met verschillende soorten diepwortelende groenbemesters. Marion: “Zo hopen we wat inzicht te krijgen in welke gewassen wel bijdragen aan de bodemstructuur en welke niet. Een deel van het perceel is ook gewoeld, om het effect daarvan te kunnen zien. Wie weet kunnen wij en andere ondernemers nog iets aan die kennis hebben.”

Zelf aan de slag?

Voor ondernemers in Someren is er nu de mogelijkheid om zelf aan de slag te gaan. Onderneemt u in de omgeving Peelrijt en bent u benieuwd naar de mogelijkheden om de bodem op uw bedrijf te verbeteren en water beter vast te houden en af te voeren? Neem dan contact op met Lenna van Kollenburg (Lvkollenburg@dommel.nl 0411 618 555)

De projecten in Someren horen bij Actieplan Leven de Dommel. Uitvoering van het actieplan moet ervoor zorgen dat het watersysteem tegen een stootje kan. In extreem natte en droge omstandigheden.

Heeft u gevonden wat u zocht?