Wie gewasbeschermingsmiddelen inzet, doet dit het liefst zo efficiënt mogelijk. In elk geval horen ze niet in het water. Middelen die onbedoeld in het water terechtkomen, hebben geen effect meer op het gewas, maar kunnen wel schadelijk zijn voor vissen, insecten en planten. Om de waterkwaliteit te verbeteren, is het belangrijk om in beeld te hebben welke middelen in het water aanwezig zijn en hoe ze daar terecht komen. Waterbeheerders meten daarom welke stoffen er in het water voorkomen. Uit het meest recente onderzoek blijkt dat er in het gebied van Waterschap De Dommel relatief weinig middelen worden gevonden. Maar er blijft werk aan de winkel.

“We meten bij veertien meetpunten, verspreid over het werkgebied, de aanwezigheid van gewasbeschermingsmiddelen. Daarbij meten we in grond- en oppervlaktewater en gezuiverd afvalwater uit onze zuiveringsinstallaties”, legt adviseur waterkwaliteit Jan van de Graaf van Waterschap De Dommel uit. “Andere waterbeheerders in het stroomgebied van de Maas, zoals drinkwaterbedrijven en Rijkswaterstaat, doen dat ook. Zo wordt er regelmatig gemeten en eens in de vier jaar vatten we al die resultaten samen in de Brede Screening Gewasbeschermingsmiddelen.”

6% van stoffen in beken

Begin oktober worden de resultaten van de screening over 2016 gepubliceerd. “6% van de 186 stoffen waarop gemeten wordt, is aangetroffen in de wateren van Waterschap de Dommel. Dat is relatief weinig, maar nog altijd teveel, want deze stoffen horen niet in het water. Ten opzichte van de screening in 2007 zijn er in 2016 minder stoffen aangetroffen”, aldus Van de Graaf. “In vergelijking met 2012 is het aantal stoffen gelijk gebleven, maar dat valt ook te verklaren doordat we in 2016 naar meer verschillende stoffen hebben gekeken dan in 2012. Dat een middel wordt aangetroffen, wil ook niet altijd zeggen dat de norm wordt overschreden.” De middelen die het meest werden aangetroffen, zijn glyfosaat, mecoprop (MCPP) en bentazon.
Interesse in alle onderzoeksresultaten? Stuur een mail naar communicatie@dommel.nl. U ontvangt een berichtje zodra het rapport gepubliceerd wordt.

Herkomst stoffen

In het hele onderzoeksgebied, komt eenderde van de onderzochte stoffen minder vaak voor dan de vorige keer. Zes stoffen werden juist vaker gevonden dan in eerdere jaren, waaronder de fungicide tebuconazool. Deze stof wordt onder andere gebruikt in de groenteteelt. Het koppelen van stoffen aan bepaalde gewassen is belangrijk, stelt Van de Graaf. “Zo kunnen we in beeld krijgen bij welke gewassen relatief veel van een bepaald middel wordt gebruikt en op welke manier die middelen worden gebruikt. Dat biedt aanknopingspunten om samen met de ondernemers in het gebied te werken aan nog schoner water. Daarom hebben we ook heel bewust twee meetpunten in een gebied met veel maïs of gras, en een meetpunt in een boomteeltgebied, teelten die in ons werkgebied veel voorkomen.”

Samenwerken aan schoon water

De daling van het aantal gevonden stoffen is goed nieuws, vindt Van de Graaf. “We merken dat boeren en loonwerkers steeds meer bezig zijn met het zorgvuldig gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen. Die aandacht betaalt zich terug. Denk aan het gebruik van driftarme doppen, het moment van spuiten aanpassen bij harde wind en ook bijvoorbeeld het zorgvuldig reinigen van de machines. Er zijn voorbeelden van ondernemers die alternatieve middelen gebruiken, of zelfs helemaal zonder middelen werken.” Het onderzoek naar gewasbeschermingsmiddelen in het water speelt hier volgens Van de Graaf ook een rol in omdat het bijdraagt aan het bewustzijn onder ondernemers. De komende jaren wordt het onderzoek dan ook herhaald. “Schoon water is iets waar we samen aan werken. Dat begint met inzicht. Zorgvuldig gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is belangrijk voor de waterkwaliteit en voor de agrarische sector.”

Meer informatie over schoon water en het verminderen van de emissie van gewasbeschermingsmiddelen naar het water? Kijk dan op https://www.schoon-water.nl/

In de praktijk: wasplaats voor landbouwspuiten

Een voorbeeld van een ondernemer die bijdraagt aan schoon water met minder gewasbeschermingsmiddelen is Peter van Beers uit Vessem. In onderstaande video vertelt hij over de wasplaats met phytobac die hij aanlegde op zijn bedrijf om te voorkomen dat gewasbeschermingsmiddelen in het water terecht komen.

Meer lezen over de phytobac en de ervaringen van ondernemers

Heeft u gevonden wat u zocht?