De Kampina is een bijzonder natuurgebied dat Natuurmonumenten al bijna 100 jaar beheert. De Kampina is een Natte Natuurparel en Natura 2000-gebied. Het verdrogen van de natuur is al jaren een steeds groter probleem. Natuurmonumenten en Waterschap De Dommel werkten samen om de verdroging tegen te gaan voor belangrijke natuur, zoals de zeldzame blauwgraslanden. De maatregelen verbeteren het gebied voor bijzondere planten en dieren, waarbij het belang van droge voeten voor de omgeving niet uit het oog is verloren.

Nieuwsbrief

Op de hoogte blijven van de ontwikkelingen?
U kunt zich aanmelden voor de nieuwsbrief https://www.dommel.nl/nieuwsbrieven

Nieuwsgierig? Nieuwsbrief Kampina Maart 2021

Nieuwsberichten Natte Natuurparel Kampina

  • De afgelopen maanden is er hard gewerkt aan herstel van de natte natuur in de Kampina. Het grote werk is afgerond. De maatregelen, die ervoor zorgen dat de natuur hier niet verder verdroogd, zijn uitgevoerd
  • Vanaf maandag 24 augustus 2020 starten Waterschap De Dommel en Natuurmonumenten met het uitvoeren van de vervolgmaatregelen in het project Natuur Natuurparel Kampina Logtse Velden en Smalbroeken.
  • Waterschap De Dommel en Natuurmonumenten bereiden het project Natte Natuurparel Kampina Zuidoost voor. Het projectgebied valt onder de bescherming van Natura 2000 en moet natter worden om de bijzondere natuur te behouden.

Overig nieuws

23-03-2021 Artikelen Brabants Centrum en Brabants Dagblad

Artikel Brabants Centrum Herstel natte natuur Kampina klaar
Artikel Brabants Dagblad Waarschuwing: klim niet op de zandhopen bij de Heiloop

23-03-2021 Wandelen mag, maar veiligheid staat voorop

De aannemer heeft al zijn werkmateriaal opgeruimd. Ook de oranje informatiecontainer is weg. Na het broedseizoen komt aannemer Van Beers nog een paar weken terug voor de afronding van het werk bij de Heiloop. Een wandeling in dit prachtige gebied is natuurlijk de moeite waard, maar denk hierbij aan uw veiligheid. Blijf daarom op de wandelpaden. U ziet op een paar plekken bergen zand liggen. Bij deze zanddepots staan borden om u te waarschuwen. Wij willen u er graag ook via deze weg op wijzen om niet op de zandhopen te klimmen.

 

29-10-2020 Bijzonder rustpuntje voor de vissen

De oude stuw in de Beerze Kampina eruit en een nieuwe erin! De klep van stuw ligt meestal plat, zodat vissen de stuw makkelijk kunnen passeren. Speciaal voor kleine vissen -die moeite hebben om tegen de stroom in te zwemmen- zijn er rustpunten. In de V-tjes op de klep kunnen ze schuilen en rusten. Mooi bedacht!

 

19-09-2020 Artikel Brabants Dagblad - De Kampina sterft van de dorst

Lees het artikel op de website van het Brabants Dagblad.

Voorgeschiedenis

De afgelopen jaren zijn er al veel acties gedaan om de situatie in de Kampina te verbeteren. Dit is nodig omdat er zeldzame plant- en diersoorten dreigen te verdwijnen door verdroging van de natuur. Om het grondwater in het gebied te verhogen voerden we in 2012 al verschillende maatregelen uit bij onder andere de Huisvennen en op de Logt.

Achtergrond en aanleiding voor herstel blauwgraslanden

In het verleden kwam er grondwater vanuit het Banisveld naar de Smalbroeken.  De aanvoer van het grondwater is gestopt omdat het wordt opvangen door de Heiloop. De Heiloop is een gegraven beek  die (direct oostelijk van Smalbroeken) in het Banisveld ligt. De Heiloop is gemaakt rond 1950, tijdens de ruilverkaveling in Spoordonk. Zo konden landbouwgronden sneller hun water kwijt. Ook was er geen risico dat de blauwgraslanden beschadigd werden door het, met nutriënten, vervuilde water. In 1989 is bovenstrooms van de Brinksdijk de gestuurde waterberging Logtse Velden (71 hectare) aangelegd. Ook is toen de Heiloop, in de buurt van het Banisveld, breder en dieper gemaakt om te kunnen werken als bypass. Het idee was om de Logste Velden als het ware ‘op te offeren’ om het blauwgrasland binnen Smalbroeken te redden. In 2000 is tijdens de ruilverkaveling het tweede waterbergingsgebied Logtse Baan (50 hectare) gemaakt. Een onbedoeld gevolg van de aangepaste Heiloop was dat daarmee ook de aanvoer van grondwater naar Smalbroeken verdween. Als we nu geen actie nemen, dan verzuren en verdrogen de blauwgraslanden en zullen ze uiteindelijk verdwijnen.

    Projectgebied

    De Kampina is een natuurgebied van 1500 hectare met veel afwisseling. Natuurmonumenten zorgt al sinds 1971 voor het gebied. De Kampina staat vooral bekend om de uitgestrekte heide. Beken zoals de Rosep en de Beerze stromen door het natuurgebied heen. In de open heide liggen verschillende vennen. Het projectgebied ligt in de Logtse Velden en Smalbroeken in de gemeenten Boxtel, Oirschot en Oisterwijk.

    Plangebied

    Maatregelen

    Vanaf augustus 2020 worden er een aantal maatregelen in en aan de randen van de Kampina genomen. Het herstelplan bestaat uit vier onderdelen. 

    Dempen van de Heiloop voor bescherming blauwgraslanden

    In het gebied Smalbroeken zijn er nog een paar hectare met zeldzame blauwgraslanden.  Blauwgrasland is in Europa een bedreigde type. We willen de blauwgraslanden in Smalbroeken behouden. Dit is daarom een belangrijke Natura 2000-doelstelling voor de Kampina.

    Een probleem voor het voortbestaan van de blauwgraslanden is verzuring. Dit komt doordat er te weinig aanvoer van kalkhoudend water is en door (de neerslag van) stikstof.
    De Heiloop vangt nu alle kwel af die nodig  is voor de blauwgraslandjes. Daarom dempen we de Heiloop. De grond van de kade langs de Heiloop gebruiken om de Heiloop dicht te maken. Voor een deel blijft de kade liggen omdat er bijvoorbeeld een dassenburcht zit of voor de Hazelworm die hier leeft. Ook willen we markante bomen sparen. Na het dempen blijft er een laagte in het landschap over. Bij extreme regenval kan het water naar deze laagte stromen.

    Door deze maatregel blijft het kwel zoveel als mogelijk in het gebied Smalbroeken. Tegelijk zorgen we ervoor dat de overstroming van beekwater over de blauwgraslanden minimaal is  en onder controle blijft.

    Nieuwe kronkels in de Beerze bij de Logtse Velden

    We herstellen het allerlaatste stukje Beerze in het natuurgebied Kampina naar de oorspronkelijke situatie. Dat is het traject van de Beerze dat door de Logtse Velden loopt. De Beerze wordt smaller en oude meanders worden weer aangesloten. Dit zorgt voor meer afwisseling in stroming. Hierdoor komen waterafhankelijke planten en dieren weer terug in de beek.

    Aanpassen van stuw Brinksdijk

    De stuw Brinskdijk heeft een betonnen drempel aan de onderkant. Deze drempel dat het waterpeil in de Logtse Velden na een hoogwatersituatie onnodig lang hoog blijft. Dit remt de kansen voor ontwikkeling van natuur. Daarnaast zorgt de drempel ervoor dat vissen de stuw niet voorbij kunnen zwemmen. Daarom wordt de betonnen drempel van de stuw lager en vervangen we  de schuif van de stuw door een klep die helemaal plat kan. Ook vervangen we de schuif van de stuw in de Heiloop. Daarnaast krijgen de stuwen een andere sturing. Hierdoor kunnen we de waterberging beter inzetten. Zo verkleinen we het risico op wateroverlast in de landbouw en de omgeving.

    Verplaatsen sloot Beerzedal

    Er ligt een diepe, brede landbouwsloot op het laagste deel van het beekdal, net buiten de kade, oostelijk van de Logste Velden. Deze sloot zorgt voor veel verdroging en voert kwel af die voor de ontwikkeling van natuur belangrijk is. Deze sloot dempen we. We graven een nieuwe sloot in een hoger gelegen deel van het beekdal. Hierdoor blijft de afwatering van het achterliggend landbouwgebied en worden de omstandigheden voor de natuur sterk verbetert.

    Planten, bloemen en dieren

    Het belangrijkste doel van het project  is om de zeldzame blauwgraslanden, die in de Smalbroeken liggen, te houden. In de blauwgraslanden komen belangrijke planten voor, zoals de Spaanse ruiter en grote pimpernel. Ook willen we de bossen langs de beek helpen, door het terugbrengen van kwel bij de wortels. Daarnaast beschermen we de grote weerschijnvlinder en kleine ijsvogelvlinder. Door het natter maken van het gebied, kunnen we de schraallanden en vochtige heide in de Logtse Velden en bij Banisveld ook beter ontwikkelen.

    Natura 2000

    Dit project maakt onderdeel uit van de maatregelen uit het het Beheerplan Natura 2000-gebied Kampina & Oisterwijkse vennen. Ook staan de maatregelen  in de Gebiedsanalyse Kampina & Oisterwijkse vennen. In 2021 moeten we het project klaar hebben voor een versterkte natuur en vermindering van stikstof.

    Planning 

    • 20 juni 2019: Inloopbijeenkomst bij het Jacobushof
    • 20 augustus 2019: Akkoord van bestuur op ontwerp-projectplan Waterwet (PPWW)
    • 20 december 2019: Akkoord van bestuur op definitief projectplan Waterwet (PPWW)
    • 19 februari 2020: definitief projectplan Waterwet (PPWW) vastgesteld
    • 12 februari 2020: kappen van bomen bij Heiloop
    • 24 augustus 2020: start van de werkzaamheden

    Samenwerking en financiering 

    Het project Natte Natuurparel Kampina Zuidoost (Smalbroeken en Logtse Velden) voeren we uit met Natuurmonumenten en de provincie Noord-Brabant. Daarnaast werken we samen met betrokken grondeigenaren, pachters en inwoners

    Het project komt mede tot stand door financiële samenwerking met provincie Noord-Brabant.

    Meer informatie  

    Wilt u op de hoogte blijven van de ontwikkelingen rond het herstelproject Natte Natuurparel Kampina Smalbroeken en Logtse Velden? We staan open voor uw ideeën en opmerkingen.

    Wilt u het projectplan Waterwet (PPWW) Kampina Zuidoost lezen, dan kunnen wij dit u mailen of opsturen. Neem gerust contact op met Eric Schellekens, via telefoon: 0411 – 618 618 of email: eschellekens@dommel.nl

    U kunt zich ook online aanmelden voor de nieuwsbrief NNP Kampina Smalbroeken & Logtse Velden.

    Zie ook:

    Projectpagina provincie Noord-Brabant Natura 2000 Kampina & Oisterwijkse Vennen

    Archief nieuwsbrieven

    Heeft u gevonden wat u zocht?