Herinrichting Dommeldal

Doelen

Vanuit Europese, nationale en provinciale regels werken provincie en waterschap aan het verbeteren van natuur, bodem en water in het beekdal van de Dommel. Waar we het allemaal voor doen is:

• Natura 2000: uit de gebiedsanalyses en de natuurdoelanalyses blijkt dat de natuur in het Natura 2000-gebied ‘Groote Heide, Leenderbos & De Plateaux’ nog niet overal op orde is. Het is daarom nodig om in dit gebied te werken aan natuur en het herstel ervan. Zo willen we het beekdal herstellen en de (hoogveen)bossen behouden. Daarvoor is een verbetering van het grondwaterniveau nodig.

We kijken ook naar:

• Natura 2000-overig: we willen natuur ook verbeteren en uitbreiden.  
• Kader Richtlijn Water (KRW): delen van de Dommel zijn te diep ingesneden. De beek voert daarom water weg uit het gebied en de omliggende natuur. We willen juist dat het water langer in het gebied blijft. De waterkwaliteit van de Dommel is in dit gebied ook onvoldoende. Dus ook hieraan willen we werken. Ook kijken we naar een oplossing om vissen langs de historische watermolens, de Venbergse Watermolen en de Dommelsche Watermolen, te kunnen laten zwemmen.
• Natuurnetwerk Brabant (NNB): dit is onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland. We proberen binnen het project zoveel mogelijk percelen in dit groene netwerk om te vormen naar natuur. Dat kan op verschillende manieren. Hierover gaan we in overleg met grondeigenaren.
• Natte Natuurparel (NNP): dit is een onderdeel van het Natuurnetwerk Brabant. We kijken in de verkenning naar hoe we water in het Dommeldal voor bijzondere natuur binnen de NNP kunnen verbeteren.
• Waterbeheerplan:
  • waar kunnen we water vasthouden om zo beter om te kunnen gaan met de gevolgen van klimaatverandering? Dit geldt voor zowel extreem droge- als extreem natte perioden. Voor het Dommeldal zijn de dalen en flanken van belang.
  • water heeft ook waarde vanuit beleving en een sociaal, cultuurhistorisch en/of esthetisch oogpunt. We noemen dat Mooi Water. Ook in de planperiode 2022-2027 blijven we ons inzetten voor mooi water. Bij de inrichting van projecten en (her)inrichten van het landschap spelen al deze zaken een rol.
• Al lopende initiatieven en overige wensen en ideeën uit de omgeving die we kunnen meenemen in het projectgebied bijvoorbeeld op het vlak van recreatie of cultuurhistorie.

Het doel is om één of meerdere (totaal)plannen te maken waarbij ruimte is voor bovengenoemde opgaven, initiatieven, wensen en ideeën.

Aanpak

We bereiden als een projectteam het project voor en voeren het uit. Dit team heeft een Notitie Reikwijdte en Detailniveau, gevolgd door een Milieu Effect Rapportage (MER). Hierin staan op hoofdlijnen een aantal varianten en daarbinnen verschillende alternatieven uitgewerkt. Een MER leidt tot een voorkeursalternatief. Het projectteam werkt dit voorkeursalternatief met betrokkenen uit in een projectbesluit. De voorbereidingsfase bestaat uit de volgende stappen:

• Samen met de directe omgeving kijken we naar de opgaven, oplossingen, initiatieven, ideeën en wensen;
• We houden gesprekken met grondeigenaren direct langs de beek. Deze gesprekken lopen zeker door tot er een definitief projectbesluit ligt. Samen zoeken we naar mogelijkheden;
• Gesprekken voeren met inwoners en verschillende partners. Geïnteresseerden kunnen in deze fase ook suggesties of ideeën inbrengen bij het waterschap;
• Voorbereidende onderzoeken uitvoeren (o.a. flora, fauna, cultuurhistorie) in het projectgebied;
• We plannen van ontwerpsessies en het uitwerken van verschillende oplossingsrichtingen.
• Het organiseren van informatiebijeenkomsten op meerdere locaties om zo de omgeving bij te praten en de uitkomsten te delen. Direct betrokkenen praten we eerst bij en we delen met hen informatie over de sessies en bijeenkomsten. Dat doen we persoonlijk per e-mail als er een e-mailadres bekend is. Ook plaatsen we informatie in huis-aan-huis kranten en op deze pagina en op ons interactief platform;
• Op basis van alle uitkomsten en afwegingen van opgaven, belangen en kosten maken we samen in overleg met de omgeving keuzes in het ontwerp. Deze komen in meerdere projectbesluiten;
• De omgevingswet vraagt om een bestuurlijk “projectbesluit” als het gaat om ruimtelijke en planologische veranderingen. Provinciale Staten (PS) beslissen of maatregelen voor onteigening nodig zijn. Gedeputeerde Staten (GS) bereiden projectbesluiten voor. Daarna nemen PS hierover een definitieve beslissing. Het Dagelijks Bestuur van Waterschap De Dommel adviseert GS over de voorgenomen maatregelen en het projectbesluit. In deelprojecten waar de bevoegdheid wel volledig bij het waterschap ligt, stelt het Dagelijks Bestuur van het waterschap het projectbesluit vast. De provincie coördineert de besluitvorming.
• Het waterschap en de provincie bereiden samen de MER-procedure voor.
• Het waterschap neemt projectbesluiten zonder een daaraan voorafgaande voorkeursbeslissing.

Waar?

De Dommel ontspringt in België en mondt zo’n 130 km verderop uit in de Maas bij ’s-Hertogenbosch. Het projectgebied van het Dommeldal ligt ten zuiden van de A67 bij Waalre tot aan de Belgische grens bij de Achterste Brug. Binnen de deelgebieden Elshouters-’t Heike en De Malpie/Plateaux ligt de belangrijkste natuur die we willen behouden. Daarom gaan we hier aan de slag. 

Met wie?

Aan dit project werken we samen met:

• Gemeenten Valkenswaard, Waalre en Bergeijk
• Provincie Noord-Brabant
• Natuurmonumenten
• Gebiedsgerichte aanpak Grenscorridor
• Belangenorganisaties voor onder meer landbouw, natuur en recreatie.
• Bewoners, grondeigenaren, agrariërs en omgeving.

Het project komt tot stand met financiële bijdrage van en in samenwerking met de provincie Noord-Brabant.

Meer informatie en contact

We staan open voor jouw ideeën en opmerkingen. Neem gerust contact op met omgevingsmanager Ted van Paassen via: dommeldal@dommel.nl.