Waterschap De Dommel gaat het beekdal van de Tongelreep opnieuw inrichten. Dit gebeurt samen met de omgeving, provincie Noord-Brabant en andere organisaties. Het water wordt meer natuurlijk ingericht zodat stikstofgevoelige natuur bewaard blijft. Beschermde planten en dieren hebben zo meer aan het van oorsprong natte beekdal en moerassen- en vennengebied. Dit lukt door het water vast te houden én de beek en natuur meer de ruimte te geven. Zo kan het gebied beter tegen droge en natte tijden en een veranderend klimaat. We werken hierbij samen met verschillende partners en vertellen er alles over in dit filmpje.

Nieuwsberichten Tongelreep

  • De zomervakantieperiode is aangebroken. Dan zitten we als waterschap en aannemer niet stil!
  • Nabij de visvijvers bij Valkenswaard hebben we onlangs kleine werkzaamheden uitgevoerd.
  • Normaal gesproken organiseren we een informatieavond om de plannen toe te lichten die ter inzage komen. Op deze manier kunnen we naast de toelichting ook uw vragen beantwoorden. Vanwege de huidige maatregelen kunnen we dit niet op deze manier organiseren. We kijken liever wat er wel kan. Daarom organiseren we op dinsdag 29 juni 2021 een “open lucht informatiedag”. Op deze dag staan wij met een informatietent buiten in het gebied. U kunt die dag bij ons terecht met al uw vragen over ons projectplan voor fase 2. Maar ook over de werkzaamheden voor fase 1.
  • We vertelden u al dat project Tongelreep uit twee delen bestaat; fase 1 en fase 2. Voor fase 2 gaan we onder andere de beek meer slingerend aanleggen. Ook gaan we het beekdal opnieuw inrichten. Op deze manier zorgen we voor een natuurlijkere loop van de Tongelreep. Zo kunnen we aan de ene kant water langer vasthouden (handig voor drogere periodes). Aan de andere kant kunnen inwoners “droge voeten” houden.
  • Na zorgvuldig plannen en voorbereiden en aanvraag van benodigde vergunningen kan de eerste schop de grond in. De plannen voor fase 1 gaan we uitvoeren. Fase 1 gaat over het projectgebied ten noorden van de stuw Driebruggen. Hierbinnen vallen onder andere de deelgebieden Mariahoeve, Kreijenbeek en Zeelberg. We leggen in deze video uit wat we gaan doen. Ook stellen de projectleden zich even voor. Zo weet u wie u in het veld kan tegenkomen!
  • Inmiddels is voor fase 1 van onze werkzaamheden de aanbesteding in volle gang.

Alles weten over project Tongelreep

Veel informatie kunt u vinden op het speciale informatieplatform. Op deze website staan onder meer afkortingen uitgelegd die in dit project vaak terugkomen. Denk aan MER, NRD, PIP en PPWW. Op de kaart is informatie te zien over het project de Tongelreep. Daar vindt u onder meer over de archeologische waarde van het gebied en hoe de beek vroeger liep. Ook is te vinden waar peilbuizen staan. Op het informatieplatform zijn regelmatig nieuwe kaarten te bekijken.

Plannen Fase 1 (ten noorden van stuw Driebruggen)

Wilt u meer weten over de plannen die u in kon zien voor Fase 1? Via deze link komt u direct bij de plannen voor Fase 1.

Plannen fase 2 (Achelse Kluis-stuw Driebruggen)

Wilt u meer weten over de plannen die u in kan/kon zien voor Fase 2? Via deze link komt u direct bij de plannen voor Fase 2. Via deze link komt u direct bij de plannen voor Fase 2.

Meer weten over het project in het algemeen?

In de vorige eeuw is de beek recht gemaakt. We hebben de beek vergraven en vergroot. Het doel was meer en sneller water te kunnen afvoeren. Het is een diepe beek die recht in het landschap ligt. Het water heeft weinig ruimte voor een natuurlijke loop. We hebben te maken met hevige regenbuien en pieken. Maar ook komen steeds vaker lange periodes van droogte voor. Het water stroomt nu te snel het gebied uit. Het beekdal en de omliggende vennen en bosgebieden hebben daardoor last van verdroging.

Stand van zaken fase 1

We doen de projectuitvoering van project Tongelreep in verschillende fasen. Het projectplan van fase 1 gaat vooral over het gebied ten noorden van de stuw Driebruggen. U heeft de document voor Projectplan Waterwet al kunnen bekijken. De Raad van State heeft hierover geen beroepen ontvangen. Dat betekent dat we dit plan kunnen uitvoeren. De aanbesteding is inmiddels afgerond. Van Beers Hogeloon gaat de werkzaamheden uitvoeren. De uitvoering is gestart op 14 juni op het perceel van de Mariahoeve. Bent u benieuwd naar het verloop van de uitvoering abonneer dan op onze nieuwsbrief. Hierin houden wij u op de hoogte van alle ontwikkelingen!

Stand van zaken Fase 2

Het Definitief Projectplan Waterwet (D-PPWW) en het Definitief Provinciaal Inpassingsplan (D-PIP) voor fase 2 zijn klaar. Provinciale Staten hebben het PIP vastgesteld  op 11 juni 2021.  De definitieve plannen liggen ter inzage vanaf 24 juni tot en met 19 augustus 2021. U leest er meer over in dit bericht. Het projectplan van fase 2 gaat vooral over het gebied van de Achelse Kluis naar de stuw Driebruggen. Dit plan hebben we kunnen maken met hulp  van grondeigenaren, bewoners en diverse organisaties. U heeft het ontwerpplan heeft ook kunnen bekijken, zoals u kunt lezen in dit bericht.

Aanpak

Als waterschap zorgen we dat het gebied beter water kan vasthouden. De Tongelreep krijgt daarvoor een natuurlijkere loop, zoals de situatie vóór de kanalisatie rond het jaar 1900. Om de kwaliteit van het water te verbeteren, verhogen we de stroomsnelheid in de beek. Dat kan bijvoorbeeld door:

  • flauwere oevers te maken
  • de bodem van de beek omhoog te brengen
  • of meer bochten in de beek aan te brengen

In het gebied hebben we te maken met stikstof door verkeer, industrie en veehouderij. Vanuit het voormalig Programma Aanpak Stikstof nemen we maatregelen om de natte bosjes en vennen rond de beek minder gevoelig te maken voor stikstof. Denk onder andere aan het op peil brengen en houden van de grondwaterstanden.

Het is niet overal te voorkomen dat maatregelen gevolgen hebben op grond bij het beekdal. Het waterschap heeft nauw contact met de direct betrokken boeren, grondeigenaren en natuurbeheerders. Het ontwerpen en uitvoeren van plannen doen we in overleg met alle betrokkenen. We kijken ook naar het grondgebruik zoals het nu is. Ook gaan we regelmatig naar het beekdal om te kijken naar de situatie en de omgeving. Zo controleren we ook wat we moeten doen. Zo kunnen we het project tot een goed einde brengen. Zie ook dit filmpje.


Projectgebied

De Tongelreep komt bij de Achelse Kluis vanuit België ons land binnen. Het stroomt in Eindhoven in de Dommel. In dit project nemen we maatregelen tussen de Achelse Kluis tot voorbij de Valkenswaardse visvijvers. Het gedeelte van de beek tussen de Achelse Kluis en Drie Bruggen richten we opnieuw in. Een gedeelte van de Tongelreep en het beekdal hebben we al aangepakt. Zo heeft de beek ten noorden van Achelse Kluis in de jaren ’90 nieuwe meanders gekregen. In 2006 hebben we al gewerkt tussen stuw Drie Bruggen en de Leenderweg / Valkenswaardseweg.


Europese natuurdoelen

Dit project is onderdeel van een groter plan. We willen verdroging tegen gaan van het natuurgebied Groote Heide en Leenderbos. Grote delen van dit gebied zijn zo waardevol, dat ze Europees beschermd zijn. We beschermen dit kwetsbare gebied door maatregelen te nemen tegen verdroging. En ook tegen de schadelijke invloed van stikstof. Dit doen we met een totaalaanpak: we werken aan het richtlijnen voor Natte Natuurparels, de Kaderrichtlijn water (KRW), Natura 2000 en het voormalig Programma Aanpak Stikstof.

Voorbereidingen

We willen weten wat de bestaande situatie is. Dat is voor ons belangrijk om zo een goed ontwerp te kunnen maken. En goed staat voor ons voor een plan waarin veel mensen zich kunnen vinden. Daarbij hebben we de betrokkenen gevraagd om met ons mee te kijken. In het voorjaar van 2017 zijn in het gebied onderzoeken uitgevoerd naar bloemen, struiken, bomen en planten. Ook hebben we gegevens verzameld over bodem en water. In de zomer van 2017 hebben we de diepte van beken, sloten en greppels gemeten. Ook hebben we opgeschreven waar duikers liggen. Vervolgens hebben we een grondwatermodel en een oppervlaktewatermodel gemaakt. Alle gegevens hebben we opgeslagen in modellen. We hebben de grondeigenaren gevraagd deze te controleren. Om kwetsbare natuur te beschermen en herstellen, is op een aantal plekken een hogere grondwaterstand nodig. Het gevolgen van mogelijke maatregelen bespreken we steeds met de direct betrokkenen.  

Planning

De planning ziet er globaal als volgt uit:

Naar alle stappen
 

Stap 1 - Notitie Rijkweidte en Detailniveau

Hier ligt het accent op het maken van het programma van eisen (PvE) en het maken van de notitie Rijkweidte en detailniveau (NRD).

Programma van eisen

IIn het programma van eisen staan de harde richtlijnen van het project. Denk daarbij aan punten waar we voor het project (volgens de wet) minimaal aan moeten werken. Daarnaast halen we ook alle wensen en eisen uit de omgeving in het PvE op. Later wegen we af welke wensen en eisen we mee kunnen nemen in het project en welke niet.

NRD

De m.e.r.-procedure start met het maken van een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD). Daarin staat het antwoord op de vraag voor welke alternatieven we de milieueffecten gaan onderzoeken. En hoe gedetailleerd we dat willen doen. Deze notitie kunt u bekijken en u kunt uw reactie hierop geven.

  •     Reikwijdte: welke alternatieven, welke milieuaspecten?
  •     Detailniveau: hoe uitgebreid, op welke manier?

Stap 2 - me.r.-procedure

Opstellen concept MER

Hier ligt het accent op het maken van het concept MER. MER staat voor milieueffect rapportage. Hierin staan milieueffecten voordat de overheid er een besluit over neemt. Dit is verplicht als een organisatie maatregelen wil nemen die grote gevolgen hebben op de omgeving. Voor dit project Tongelreep was het niet nodig om het te maken. Wij hebben gekozen om op vrijwillige basis een m.e.r.-procedure te starten. Zo weten we zeker dat alle mogelijkheden in beeld zijn. En kunnen we een afweging en keuze maken.
Het uitvoeren van de MER is ook een manier om meer mogelijkheden onder de loep te nemen. Een onafhankelijk bureau beoordeelt het op omgevings- en milieueffecten. Uiteindelijk komt hier dan een voorkeursvariant uit. Wij organiseren dan een openbare bijeenkomst om het voorkeursalternatief met u te bespreken.

Stap 3 - Ontwerpplannen

De voorkeursvariant vertalen we in het Projectplan Waterwet en in de 'provinciaal inpassingsplan' (PIP).

Projectplan Waterwet (PPWW)

In het Projectplan Waterwet maken we het voorkeursalternatief zodat er duidelijke maatregelen komen. Het projectplan beschrijft het werk en de wijze hoe we het kunnen uitvoeren.
Ook nu voeren we keukentafelgesprekken om de verschillende mogelijkheden van maatregelen met u te bespreken. Zo willen we samen met u komen tot een goed ontwerp projectplan komen.

PIP

PIP staat voor 'provinciaal inpassingsplan'. Een provinciaal inpassingsplan kunt u vergelijken met een bestemmingsplan in een gemeente. De provincie wil graag dat ook voor haar de belangrijke punten terug komen Daarom maken we dit inpassingsplan. Het gemeentelijke bestemmingsplan geldt dan niet meer.

Onderzoeken

Wij laten onderzoeken uitvoeren die nodig zijn voor het Projectplan Waterwet, PIP en de vergunningen. Zo kunnen procedures soepel verlopen.

Stap 4 - Procedures

Het Projectplan Waterwet, MER, PIP en de vergunningen komen in procedure. Dit betekent dat u uw opmerkingen en aanbevelingen als reactie kunt doorgeven. Hierna beantwoorden wij de reacties en stellen wij een Nota van Ambtshalve wijzigingen op. Eventuele aanpassingen kunnen we doorvoeren. Zo kunnen wij het Projectplan Waterwet, de PIP en de MER definitief maken.

Doordat we plannen kunnen koppelen, kunt u uw reactie op alle onderdelen tegelijk geven. Wij kunnen vervolgens de reacties tegelijk behandelen. Dit zorgt voor een duidelijk en eenduidige beantwoording.Het resultaat is een onherroepelijke vaststelling van het Projectplan Waterwet, MER en PIP.

Stap 5 - Aanbesteding en uitvoering

Op het moment dat het projectplan Waterwet is vastgesteld, starten we met de aanbestedingsprocedure. De uitvoering van fase 1 is gestart op 14 juni 2021. De uitvoering van fase 2 start ergens in het najaar 2021.

Samenwerking

Waterschap De Dommel neemt maatregelen om de natuur in en rond het water te verbeteren. Onze bossen en vennen dreigen te verdrogen. Het is zó droog dat we water langer moeten vasthouden. De kwetsbare natuur staat onder druk. Bijzondere planten en diersoorten in het van oorsprong moeras- en vennengebied zijn (bijna) verdwenen. We verbeteren daarom ook de kwaliteit van het water.

Door klimaatverandering en verdroging is er veel hinder is in ons beheergebied; bij boeren, de natuur en inwoners. Het watersysteem is kwetsbaar geworden. Niets doen is geen optie!

We werken aan een toekomstbestendige leefomgeving, waarvoor een robuuste en flexibele waterhuishouding nodig is. Daarin zoeken we altijd naar de beste (lokale) oplossing. Hiervoor moeten we verschillende belangen afwegen om te komen tot een balans in natuur, water en recreatie. We nemen maatregelen om de natuur in en rond het water te verbeteren We gaan hiervoor altijd in gesprek met betrokkenen om te kijken wat de mogelijkheden zijn. We werken daarbij met veel organisaties samen en overleggen regelmatig met hen.

Belangrijke partners zijn provincie Noord-Brabant, Brabants Landschap, Staatsbosbeheer en de gemeenten Valkenswaard en Heeze-Leende. Daarnaast werken we samen met particulieren en boeren. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door financiële steun van provincie Noord-Brabant.

Meer informatie

Wilt u op de hoogte blijven van dit project? Meld u dan aan voor de digitale nieuwsbrief.
Bent u grondeigenaar en wilt u een idee met ons bespreken, of heeft u vragen? Neem dan contact op per e‑mail: projecttongelreep@dommel.nl

Heeft u gevonden wat u zocht?