Kleine pioniers, groot bewijs: Brabantse beken krijgen hun insecten terug

Na 40 jaar eindelijk bewijs: natuur slaagt voor de test

Onderzoek liet zien dat twee van deze ‘verdwenen’ soorten weer kunnen overleven in Brabantse beken. Het gaat om de nimfen van de eendagsvlieg  ‘Leptophlebia marginata’ (Bruintiphaft) en de steenvlieg ‘Nemoura avicularis’. De Brabantse waterschappen werkten daarbij samen met Wageningen Environmental Research en HAS green academy.
 
“Dit is een belangrijk teken,” zegt bestuurder Karin van den Berg van waterschap Brabantse Delta. “Deze kleine insecten vertellen een groot verhaal. Onze beken zijn weer schoon en gezond genoeg om soorten terug te verwelkomen, die we al bijna hadden opgegeven. Dit geeft enorme motivatie om door te gaan met het verbeteren van onze waterkwaliteit.”

Deze insecten zijn klein, maar van onschatbare waarde voor het ecosysteem. Ze breken plantenmateriaal dat in de beek terecht komt af door dit te versnipperen. Net als hoe zebra’s en gnoes op de savanne de vegetatie kort houden. Het is een legertje onvermoeibare collega’s dat helpt de beek schoon te houden. En het ecologisch evenwicht te bewaren. Daarnaast werken ze als levende meetinstrumenten. Ze vertellen ons of het water in onze beken schoon en leefbaar is.

De twee soorten zijn ‘slechte’ vliegers en verplaatsen zich nauwelijks zelf over grote afstanden. Om te weten of Brabant geschikt is, testten we larven uit de Veluwe in het laboratorium met water en sediment uit de Brabantse beken. Het resultaat: ze groeien, leven en ontwikkelen zich even goed als in de beken op de Veluwe. De waterkwaliteit vormt dus geen hindernis.

De terugkeer wordt werkelijkheid

Op 17 maart keren de insecten terug in de Brabantse beken. “De terugkeer van deze insecten is geen experiment op papier”, vertelt bestuurder Ernest de Groot van waterschap Aa en Maas. “We zetten de insecten fysiek uit in de beken. Hun overleving en vestiging de komende jaren kan het levende bewijs vormen dat decennialang werken aan waterkwaliteit en biodiversiteit loont.”

De komende jaren volgen we de waterinsecten. De omstandigheden in de beken lijken goed. De kans is groot dat ze zich blijvend vestigen. Over 5 jaar weten we of de herintroductie echt geslaagd is. 

Waar gebeurt het?

• Waterschap De Dommel: Roovertsche Leij – steenvlieg en eendagsvlieg, Groote Beerze - steenvlieg
• Waterschap Aa en Maas: Oeffeltse Raam en Astense Aa – eendagsvlieg
• Waterschap Brabantse Delta: Chaamse beken - steenvlieg

Waarom dit bijzonder is

Bestuurder Mado Ruijs van Waterschap De Dommel is blij met deze stap. Mado: “Deze kleine waterinsecten zijn meer dan insecten: ze staan voor een goede waterkwaliteit en biodiversiteit. Hun terugkeer laat zien dat het herstel en het ecologisch gezond maken van beken werkt. En dat decennialang beleid ook echt effect heeft.”