Wat we hebben opgehaald over de watersituatie in het Dommeldal

Tussen eind december 2025 en medio 2026 organiseerde Waterschap De Dommel bijeenkomsten in de drie deelgebieden van het project Herinrichting Dommeldal: Elshouters ’t Heike, Borkel en Schaft en De Malpie. Tijdens deze bijeenkomsten ging het waterschap in gesprek met bewoners, grondeigenaren en ondernemers uit deze gebieden over de watersituatie in hun omgeving.

Zij deelden hun ervaringen, zorgen en ideeën over het gebied. Deze kennis uit de praktijk is van grote waarde voor het waterschap. Juist in deze verkenningsfase helpt lokale kennis om een beter beeld te krijgen van de uitdagingen in het gebied en van mogelijke maatregelen die passen bij natuur, landbouw én leefomgeving.  

Kaarten op tafel

Tijdens de bijeenkomsten bleek dat veel mensen de huidige situatie goed herkennen in de gepresenteerde kaarten en modellen. De informatie over grondwaterstanden, waterlopen en andere waterkundige voorzieningen sloot voor een groot deel aan bij hun ervaringen. Niet iedereen herkende de lokale situatie in de uitkomsten van het overstromingsmodel. Zo wezen verschillende grondeigenaren op oudere drainagesystemen die niet op de kaarten staan opgenomen. Door deze informatie te delen, hebben deelnemers geholpen om het beeld van het gebied verder aan te vullen en te verbeteren.  

Droogte en wateroverlast

Een onderwerp dat in alle drie de bijeenkomsten terugkwam, was de balans tussen droogte en wateroverlast. Veel deelnemers ervaren dat het gebied steeds droger wordt, vooral tijdens de zomermaanden. Tegelijkertijd zijn er plekken waar water juist lang blijft staan of waar hevige regenval voor problemen zorgt.

Vooral in Borkel en Schaft werd gesproken over de vraag hoe water langer kan worden vastgehouden zonder dat landbouwgronden te nat worden. Ook leefden er zorgen over de gevolgen van mogelijke overstromingen voor agrarische percelen. Deze gesprekken laten zien dat de watersituatie in het Dommeldal complex is en dat verschillende belangen en ervaringen naast elkaar bestaan.  

Behoefte aan duidelijkheid

De bijeenkomsten maakten daarnaast duidelijk dat inwoners, ondernemers en grondeigenaren niet allemaal op dezelfde manier naar het gebied kijken. Sommigen zijn tevreden over de huidige situatie en zien weinig noodzaak voor grote veranderingen. Anderen maken zich juist zorgen over droogte, waterkwaliteit of de gevolgen van hogere waterstanden.

Met name agrariërs gaven aan behoefte te hebben aan meer duidelijkheid over wat toekomstige maatregelen voor hun bedrijfsvoering en percelen kunnen betekenen. Bij alle bezoekers was één duidelijke overeenkomst: zij willen graag weten welke keuzes de komende jaren worden gemaakt en welke gevolgen die kunnen hebben voor hun omgeving.  

Waterkwaliteit en natuurherstel

Naast de hoeveelheid (grond)water kwamen tijdens de gesprekken ook de thema's waterkwaliteit en natuurherstel aan bod. In De Malpie en bij Elshouters ’t Heike werd veel gesproken over de Natura 2000-doelen en de maatregelen die daarvoor nodig zijn.

De meeste deelnemers begrijpen het belang van natuurherstel, maar willen tegelijkertijd weten wat dit betekent voor de waterhuishouding, de landbouw en het recreatief gebruik van het gebied. Daarnaast werden in alle deelgebieden zorgen geuit over de kwaliteit van het water en de invloed daarvan op natuur en omgeving.

Open en constructieve sfeer

Wat tijdens alle bijeenkomsten opviel, was de open en constructieve sfeer. Bezoekers waardeerden het dat er ruimte was voor verschillende meningen en dat vragen, zorgen en ideeën serieus werden besproken. Ook het delen van feiten, kaarten en achtergrondinformatie werd positief ontvangen. Veel aanwezigen gaven aan dat zij graag betrokken blijven bij de verdere uitwerking van de plannen en waardeerden de mogelijkheid om hun kennis van het gebied in te brengen.  

Waardevolle inzichten voor de volgende fase

Terugkijkend hebben de drie bijeenkomsten waardevolle inzichten opgeleverd. De gesprekken maakten duidelijk dat er brede aandacht is voor zowel droogte als wateroverlast, dat er behoefte bestaat aan duidelijke informatie over toekomstige maatregelen en dat lokale kennis onmisbaar is voor een goed begrip van het gebied.  

Hun ervaringen en ideeën vormen daarom een belangrijke basis voor de volgende fase van het project. De komende periode verwerkt het projectteam alle opgehaalde informatie in de verdere uitwerking van de plannen voor de herinrichting van het Dommeldal. Daarbij blijft het doel om te werken aan een gebied dat beter bestand is tegen de uitdagingen van de toekomst en waarin natuur, water, landbouw en leefomgeving zoveel mogelijk met elkaar in balans zijn.