Nieuwe maairegels leveren spanningsveld op

Gedragscode bestendig beheer en onderhoud

De gedragscode geeft alle waterschappen in Nederland regels en goedgekeurde werkwijzen voor het beheer en onderhoud van beken en sloten. Bijvoorbeeld voor het maaien van oevers en slootkanten en het baggeren van beken en zandvangers. Door de gedragscode hoeven we niet voor elk onderhoudswerk een omgevingsvergunning aan te vragen bij de provincie. Zo kunnen we zorgen voor een onderhouden watersysteem. 

Verschillen gedragscodes

De nieuwe gedragscode biedt minder ruimte voor maatwerk. Dat heeft te maken met de Omgevingswet en strengere regelgeving. Sinds 1 april 2025 is het uitgangspunt dat waterschappen precies moeten werken volgens de regels uit de nieuwe gedragscode. Die regels zijn streng en gericht op het beschermen van elke individuele beschermde plant- en diersoort. Daar moeten en willen we ons aan houden. En dat heeft invloed op onze manier van maaien en de maaiplanning. Zo komt het voor dat we op sommige plekken nu juist vaker maaien. Terwijl we op andere plekken in bepaalde maanden helemaal niet meer mogen maaien.

Niet maaien voor beschermde libellen 

Een voorbeeld: de bosbeekjuffer is één van de beschermde libellensoorten die vooral voorkomt in het zuiden van Nederland. Bosbeekjuffers leven in natuurlijke beken met veel schaduwplekken en veel zuurstof in het water. In het Dommelgebied komen bosbeekjuffers in grote aantallen voor. Een teken dat de omstandigheden in onze beken voor deze beschermde libellen goed zijn. Maar de aanwezigheid van beschermde libellen heeft ook een consequentie. Tijdens de vliegtijd van deze libellen, van mei tot september, mogen we nu niet meer maaien, omdat dit de libellen verstoort. Hierdoor blijft begroeiing staan en neemt de kans op wateroverlast na hevige regen toe.  

Afwijken van gedragscode

Maandenlang niet mogen maaien op plekken waar beschermde libellen voorkomen, botst op sommige plekken met onze taak om te zorgen voor goed waterbeheer. 

Watergraaf Erik de Ridder: “Uiteraard willen we ons als waterschap houden aan wetten en regels. Onze medewerkers in het veld zijn dus gebonden aan het werken volgens de nieuwe gedragscode voor beheer en onderhoud. Ook als dat betekent dat we niet mogen maaien op plekken waar we dat eerst wel mochten. Dat is heel lastig uitleggen, dat begrijp ik heel goed. Intussen lopen dus de aanvragen van omgevingsvergunningen bij de provincie. Want als we willen afwijken van de gedragscode, is een omgevingsvergunning nodig. Dat kost tijd en zal helaas niet op hele korte termijn een oplossing bieden.”

Nadeelcompensatie bij schade

Door onze nieuwe manier van maaien kan het water op sommige plekken minder goed weg. We doen wat we kunnen om wateroverlast en eventuele schade zoveel mogelijk te voorkomen en te beperken. Toch kan er na een hevige regenbui wateroverlast ontstaan. Getroffen boeren en grondeigenaren kunnen dit bij ons melden en een vergoeding aanvragen. Dit noemen we nadeelcompensatie. 

Een aanvraag betekent niet automatisch dat er ook recht is op een vergoeding. We kijken per situatie volgens de geldende wettelijke procedure naar de oorzaak en de grootte van de schade. Alleen als er sprake is van uitzonderlijke schade die duidelijk komt door te weinig maaien, kunnen we een vergoeding geven. Meer informatie over schade of nadeel door het waterschap vind je op Vergoeding aanvragen bij schade of nadeel. 

Meer informatie

Meer informatie over het maaien van beken en sloten, de gedragscode en veelgestelde vragen en antwoorden vind je op Maaien van beken en sloten.