Nieuwe stuw en vislift bij Opwettense Watermolen brengen water, natuur en erfgoed samen
Wie vrijdagochtend 10 april 2026 bij de Opwettense Watermolen stond, zag het meteen: hier is iets moois tot stand gekomen. Met de officiële opening van de vernieuwde stuw en een unieke vislift begint een nieuw hoofdstuk voor deze bijzondere plek aan de Kleine Dommel. Water, natuur en erfgoed komen hier zichtbaar samen.
Water sturen met oog voor molen en natuur
“De oude stuw was verouderd en lastig te bedienen, met de hand. Daarom is de stuw opgeknapt en geautomatiseerd,” vertelt projectleider Hans Koekkoek. “Nu kunnen we het waterpeil in de Kleine Dommel én bij de molen veel preciezer regelen. Dat is belangrijk, want deze plek moet meerdere functies tegelijk vervullen: er moet genoeg water zijn voor de molen om te blijven draaien, maar ook voor het beekdal en de natuur.
Mado Ruijs, dagelijks bestuurslid van Waterschap De Dommel vult aan: “We willen voorkomen dat het gebied uitdroogt. Door de veranderingen in het klimaat krijgen we steeds vaker echt hevige regenbuien, maar hebben we ook te maken met veel langere perioden van droogte. Daarom zoeken we naar oplossingen. Met deze vernieuwde stuw zorgen we ervoor dat het water minder snel uit het gebied weg stroomt. Zo gaan we verdroging tegen.”
Vislift opent stroomgebied voor vissen
Naast de stuw ligt een bijzondere vislift. Deze vislift helpt vissen om het hoogteverschil bij de stuw te overbruggen. De lift werkt als een soort wenteltrap onder water en is zo ontworpen dat verschillende vissoorten er gebruik van kunnen maken. Bovendien is de vislift waterzuinig. "De stuw is nu geen hindernis meer", geeft Mado Ruijs aan. "En nog mooier, deze stuw was het laatste obstakel. Dankzij de vislift staat de voordeur van de Kleine Dommel nu open. Vissen kunnen nu vrij zwemmen, van Kasteel Heeze helemaal tot aan Den Bosch. Dit is ruim 17 kilometer extra. En dat blijft niet onopgemerkt: op camera in de vislift is al een grote snoek vastgelegd. Ook vissen zoals de kopvoorn en de serpeling weten de vislift inmiddels te vinden."
Erfgoed
De watermolen is een rijksmonument met een lange geschiedenis en dat is goed terug te zien. “Dit project laat zien hoe erfgoed een actieve rol kan spelen in oplossingen voor water en natuur,” zegt Alwijn ten Cate van de Molenstichting. “Het nieuwe werk past goed in het historische landschap. Moderne onderdelen zijn zoveel mogelijk weggewerkt achter bakstenen muren. En karakteristieke elementen zijn teruggebracht, zoals het hekwerk en oude bedieningsonderdelen.”
Symbolische sleuteloverdracht aan de molenaar
De officiële opening werd gevierd met een symbolische handeling: een grote sleutel werd overhandigd aan Peter Geboers, de eigenaar van de Opwettense Watermolen. Daarmee is de nieuwe stuw symbolisch overgedragen.
Ontwerp, uitvoering, samenwerking en financiering
Het project is ontworpen, uitgevoerd en begeleid door aannemer Van de Ven en advies- en ingenieursbureau Tauw. In goede samenwerking met de gemeenten Nuenen en Eindhoven. De Provincie Noord-Brabant droeg 50% van de kosten bij. Het project draagt bij aan de doelstellingen van de KRW.