Opening project De Tongelreep: belangrijke stap voor water en natuur

Symbolisch moment

De dag begon in de ochtend bij de Achelse Kluis in Achel. Hier kwamen bestuurders en samenwerkingspartners samen. Met een huifkar gingen zij, samen met medewerkers en betrokkenen, naar de beek.

Na een korte toespraak volgde de opening. Martijn Tholen (Waterschap De Dommel), Hagar Roijackers (provincie Noord-Brabant), Barbara Vael (Vlaamse Milieumaatschappij), Maaike van Beugel (gemeente Heeze-Leende), José van de Plas (GOB) en Jan Fenten (Staatsbosbeheer) strooiden zaden langs de beek. Dit staat symbool voor groei en een sterke natuur in de toekomst. “Het is een van de oudste beekherstelprojecten van Nederland en ook een van de mooiste”, aldus de gedeputeerde. Zij realiseert zich dat het werken in een project met veel verschillende belangen niet altijd makkelijk kan zijn geweest. “Maar zonder wrijving geen glans.”

Samen gewerkt aan bijzonder project

De Tongelreep komt bij de Achelse Kluis vanuit België Nederland binnen en stroomt in Eindhoven in de Dommel. Het is een bijzondere beek in Nederland. De beek heeft de status ‘natuurlijk’. Slechts een paar beken hebben deze status. Daar zijn alle betrokken partijen trots op. Sinds 1992 is er gewerkt aan het herstel van de Tongelreep. In totaal is ongeveer 27 kilometer beek aangepakt. Sinds 2016 werkte het waterschap aan het laatste deel. Dit was het moeilijkste stuk, door strenge regels voor natuur, water en besluitvorming. Veel partijen werkten samen, zoals overheden, natuurorganisaties en partners uit België. Samen zorgden zij voor een goede aansluiting van projecten in Nederland en België. De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) rondde eind 2022 de werkzaamheden af aan de Belgische zijde. Daar heet de beek de Warmbeek en ook in Vlaanderen kronkelt deze weer als vanouds door het landschap. 

Herstel van water en natuur

Het doel van het project was om water langer in het gebied te houden. De beek is smaller en ondieper gemaakt. Ook zijn sloten en greppels gedempt. Hierdoor is het grondwater op sommige plekken 50 tot 70 centimeter gestegen. Dit zorgt voor een sterker natuurgebied waar water, planten en dieren goed kunnen leven. Op sommige plekken zijn de eerste effecten inmiddels zichtbaar. Martijn Tholen: “Ik zie nu al weidebeekjuffers. Zij vormen een goede indicator dat de omstandigheden goed zijn.”

Fietstocht in de middag

In de middag was er een fietstocht van 17 kilometer voor geïnteresseerden. Op verschillende plekken gaven medewerkers uitleg over het project. De reacties waren positief en het weer was goed. Onderweg zorgde een ijscokar voor verkoeling.

Blik op de toekomst

Met dit project zijn belangrijke doelen gehaald. Toch blijft er werk te doen. Er zijn nog uitdagingen voor de waterkwaliteit en de hogere gronden in het gebied. “Dit project laat zien wat we samen kunnen bereiken,” zegt Martijn Tholen. “We zijn trots op het resultaat en de samenwerking. We blijven werken aan een goed watersysteem voor de toekomst.”