Samen werken aan een schone Zandleij

De Zandleij kreeg de afgelopen twee jaar veel aandacht. Er kwam een Arbo‑melding binnen en omwonenden meldden dat het water anders rook en eruitzag. Daarom hebben we extra onderzoek gedaan. Sindsdien werken we samen met omliggende gemeenten, inwoners en boeren stap voor stap aan een schonere Zandleij.  

Over de Zandleij

De Zandleij is een beek van 16 kilometer. Hij begint in Tilburg‑Noord en stroomt via Udenhout, Helvoirt en Cromvoirt naar het Drongelens Kanaal bij Vught. De beek ontstaat niet uit een natuurlijke bron, maar bij de rioolwaterzuivering (RWZI) in Tilburg. Het gezuiverde afvalwater van inwoners en bedrijven stroomt 24 uur per dag de Zandleij in. Daardoor staat er zelfs in droge periodes water in de beek. Ook regen- en grondwater voeden de Zandleij. In Cromvoirt bestaat de beek in de zomer voor ongeveer 72% en in de winter voor 53% uit gezuiverd afvalwater.

Is het veilig langs de Zandleij?

Uit onderzoek blijkt dat het veilig is om langs de Zandleij te lopen en er te werken. Wel kan de geur wisselen: soms is er geen geur, soms ruik je een typische ‘effluentgeur’, een zeepgeur of stank. De zeepgeur en stank hangen waarschijnlijk samen met lozingen van bedrijven via het riool op de RWZI. De gelige kleur komt onder andere door humuszuren uit de slibverwerking en processen bij de energiefabriek, en door natuurlijke processen (o.a. vanuit natuurgebied De Brand). 

Onderzoeken Zandleij

Wil je precies weten wat we hebben onderzocht aan de Zandleij? Op de onderzoekspagina vind je een overzicht van alle metingen en conclusies. Daar lees je onder andere wat we weten over de waterkwaliteit, geur, kleur en ecologie. Ook kun je daar het uitgebreide onderzoeksrapport opvragen.
 

Meer over de onderzoeken bij de Zandleij 

Veelgestelde vragen Zandleij

Heb je vragen over de geur, kleur of veiligheid rond de Zandleij? Op de pagina met veelgestelde vragen vind je de antwoorden op de meest voorkomende vragen van bewoners en omgeving.

Veelgestelde vragen Zandleij
 

Meer over de Zandleij

  • Slim hergebruik van gezuiverd water

    Op de rioolwaterzuivering in Tilburg onderzoeken we samen met gemeenten, partners en experts hoe we gezuiverd water slim kunnen hergebruiken. We kijken hoe dit water in de toekomst kan helpen bij landbouw, natuur en het aanvullen van grondwater.

  • Pilot Waterharmonica

    Hoe maken we het gezuiverde water van de rioolwaterzuivering (RWZI) in Tilburg schoner? Dat onderzoeken we met een proef waarin we vier kleine rietvelden aanleggen in het Noorderbos. Het doel is om resten van medicijnen en andere stoffen uit het water halen die nu nog moeilijk te verwijderen zijn. Deze stap komt bovenop de extra zuiveringsstappen die op RWZI Tilburg worden bijgebouwd.

  • Samen voor schoon water in de Zandleij

    We onderzoeken de waterkwaliteit van de Zandleij en vragen daarbij hulp van mensen die in de buurt wonen of interesse hebben in de beek. Dit heet Citizen Science: samen met bewoners verzamelen we gegevens om de waterkwaliteit te verbeteren.

  • Test je mee?

    Waterschap De Dommel onderzoekt al een tijd de waterkwaliteit van de Zandleij. Om een nog beter beeld te krijgen, kunnen we hulp gebruiken van mensen die in de buurt van de Zandleij wonen. Jullie kunnen ons helpen door te melden wat je ziet, ruikt of hoort bij de Zandleij. Denk aan kleur en geur van het water, maar ook vogels, vissen, insecten of planten. Samen verzamelen we informatie die helpt om het water beter te begrijpen.

  • Onderzoeken Zandleij

    In 2024 zijn 17 onderzoeken uitgevoerd naar de waterkwaliteit van de Zandleij. De onderzoeken zijn bijna allemaal afgerond.  Alle onderzoeken hebben als doel om meer inzicht te krijgen in de geur en kleur van de Zandleij, het waterleven en de stoffen in het water.

  • Zandleij Zondag over waterkwaliteit Zandleij

    In 2024 zijn er 17 onderzoeken uitgevoerd naar de waterkwaliteit van de Zandleij. Tijdens de Zandleij Zondag op zondag 29 juni van 14.00 tot 16.30 uur worden de resultaten van deze onderzoeken gepresenteerd aan het publiek. Bezoekers krijgen inzicht in de huidige staat van het water én in mogelijke oplossingen om de kwaliteit te verbeteren. De Zandleij Zondag is in Landschapspark Pauwels, De Kouwenberg 1 in Tilburg.

  • Kom naar de Zandleij Zondag

    Op zondag 29 juni organiseren wij de Zandleij Zondag bij … Pauwels. Tijdens deze middag informeren wij bezoekers over de technische innovaties die in gang zijn gezet, delen wij de eerste resultaten van de onderzoeken en lichten wij onze vervolgstappen toe. Het wordt een informatieve bijeenkomst waarin wij transparant willen laten zien waar wij als overheid en partners aan werken.

  • Onderzoeken waterkwaliteit Zandleij bijna afgerond

    Voor de Brede Aanpak Zandleij hebben we in 2024 zeventien verschillende onderzoeken laten uitvoeren. Deze onderzoeken bestaan uit literatuuronderzoeken, laboratorium onderzoeken en er zijn water en bodemmonsters van de Zandleij genomen.

  • Woordje van een bestuurder

    Het is inmiddels anderhalf jaar geleden dat we bewonersavonden organiseerden naar aanleiding van onrust over het water dat door de Zandleij stroomt. Als bewoners zagen jullie dat het water een andere kleur had en op sommige momenten roken jullie de Zandleij al op een afstand. Ook wij maakten ons zorgen, maar konden op dat moment nog niet veel concrete antwoorden geven op al jullie vragen.

  • Ecologische weetje: boomkikkers

    Wandel je graag langs de Zandleij? Maak er dan eens een sport van om boomkikkers te spotten.

Blijf op de hoogte 

Er gebeurt van alles rond de Zandleij. Wil je op de hoogte blijven? Meld je aan voor de Zandleij-nieuwsbrief! Bekijk hier de laatste editie van de nieuwsbrief.

Aanmelden nieuwsbrief